سوره نمل — آیه 83

معانی کلمات:

• نَحْشُرُ: جمع می‌کنیم، گرد می‌آوریم.
• فَوْجًا: گروهی، جمعیتی.
• یُوزَعُونَ: بازداشته می‌شوند؛ یعنی اولِ آنها به آخرشان ملحق می‌شود تا همگی جمع گردند و سپس به سوی حساب رانده شوند.

تفسیر آیه:

ای پیامبر، آن روز را یادآوری کن که ما از هر امتی گروهی را محشور می‌کنیم؛ گروهی از کسانی که آیات و نشانه‌های ما را تکذیب می‌کردند. این جمع‌آوری به گونه‌ای است که اولِ آنها را به آخرشان می‌پیوندند و بازداشته می‌شوند تا همگی در یک جا گرد آیند و هیچ‌کس پراکنده نماند. سپس همگی به سوی موقف حساب سوق داده می‌شوند. این گروه‌ها از میان سران و رهبران کفر از هر امت برگزیده می‌شوند، زیرا هر عصری از کافران خالی نبوده و این رؤسای گمراهی بودند که امت‌ها را به تکذیب آیات الهی کشاندند. آنان نخستین کسانی هستند که به آتش دوزخ وارد می‌شوند و پیروانشان نیز در پی آنان خواهند بود.

فواید و پیام‌های آیه:

• این آیه هشداری است به همه انسان‌ها که هیچ‌کس از عدالت الهی گریزی ندارد؛ حتی اگر در میان جمعیت و امت خود پنهان باشد، خداوند او را در روز قیامت جمع خواهد کرد.
• نشان می‌دهد که رهبران کفر و تکذیب‌کنندگان آیات الهی مسئولیت سنگین‌تری دارند و نخستین کسانی هستند که به حساب و جزا کشیده می‌شوند.
• یادآوری این روز، مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت هدایت وادار می‌کند و آنان را بر ایمان و پیروی از حق استوار می‌سازد، چرا که می‌دانند عاقبت تکذیب‌کنندگان، حشر به سوی عذاب است.
• این آیه دعوتی است به تأمل در عاقبت کسانی که با لجاجت و سرکشی، آیات روشن خدا را انکار می‌کنند تا مبادا انسان در زمره آنان قرار گیرد.