سوره قصص — آيت 36

1) ڪلماتن جي معنيٰ:

• آيَاتِنَا بَيِّنَاتٍ: اسان جون واضح ۽ پڌريون نشانيون (معجزا).
• سِحْرٌ مُّفْتَرًى: جھوٽي ۽ ٺاهيل جادو.
• آبَائِنَا الْأَوَّلِينَ: اسان جا اڳيان وڏا ڏاڏا.

2) تفسير:

پوءِ جڏهن موسىٰ عليه السلام فرعون ۽ سندس قوم وارن وٽ اسان جون پڌريون ۽ واضح نشانيون کڻي آيو، جيڪي سچائيءَ سان گڏ سندس نبوت جي تصديق ڪندڙ هيون، تڏهن انهن انڪار ۽ ضد سان چيو ته هيءَ ته رڳو هڪ ٺاهيل ۽ جھوٽي جادو آهي، ۽ اسان پنهنجي اڳين ڏاڏن جي زماني ۾ به اهڙي ڳالهه نه ٻڌي آهي. يعني انهن موسىٰ عليه السلام جي دعوت کي مڃڻ کان انڪار ڪيو ۽ ان کي جادو ۽ ڪوڙو قرار ڏنو، ۽ چيوسين ته اسان جي ابن ڏاڏن ۾ به اهڙو ڪو پيغام نه آيو آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي هميشه پڌرين ۽ واضح نشانين سان موڪليندو آهي، ته جيئن ماڻهن وٽ ڪو به عذر باقي نه رهي.
• انڪار ڪندڙ ۽ ضد ڪندڙ ماڻهو سچي ۽ واضح دليل کي به رد ڪري ڇڏيندا آهن ۽ ان کي جادو يا ڪوڙو سڏيندا آهن، اهو سندن اکين جي اونداهي ۽ دل جي سختيءَ جو نتيجو هوندو آهي.
• پراڻن ابن ڏاڏن جي روايتن کي دليل بنائڻ ۽ نئين سچ کي ان ڪري رد ڪرڻ ته اڳ ۾ اهڙو ڪجهه نه ٻڌو ويو، اها هڪ غلط ۽ خطرناڪ عادت آهي، ڇاڪاڻ ته سچ جي تصديق لاءِ اڳين جو نه هجڻ ڪو دليل ناهي.
• قرآن مجيد ۾ اهڙن واقعن کي بيان ڪرڻ جو مقصد اسان کي سبق ڏيڻ آهي ته اسان سچ کي قبول ڪرڻ ۾ ضد ۽ هٺ نه ڪريون، ۽ نه ئي ان کي رد ڪرڻ لاءِ پراڻن جو عذر پيش ڪريون.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته نبي ڪريم صلي الله عليه وسلم جي دعوت ۽ قرآن مجيد جي هدايت کي دل کولي قبول ڪريون، ۽ ان ۾ شڪ ۽ انڪار جو رستو نه وٺون، ڇاڪاڻ ته قرآن ۾ اهي ئي پڌريون ۽ واضح نشانيون موجود آهن جيڪي اسان جي هدايت لاءِ ڪافي آهن.