عنکبوت سۈرىسى — ئايەت 17

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• أَوْثَانًا: بۇت، ھەيكەللەر، يەنى ئىنسانلار ئۆز قولى بىلەن ياساپ، ئاندىن ئۇلارغا چوقۇنغان نەرسىلەر.
• تَخْلُقُونَ إِفْكًا: يالغاننى ئويدۇرۇپ چىقىسىلەر، يەنى ئۆزۈڭلارچە يالغان ئىلاھلارنى پەيدا قىلىسىلەر.
• رِزْقًا: رىزىق، يەنى يېمەك-ئىچمەك ۋە باشقا ياشاش ئۈچۈن كېرەكلىك نەرسىلەر.
• فَابْتَغُوا: ئىزدەڭلار، تەلەپ قىلىڭلار.
• إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ: ئاخىرەتتە ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر، ھېساب بېرىسىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى مۇشرىكلار! سىلەر ئاللاھنى قويۇپ پەقەت بۇتلارغا چوقۇنىسىلەر. ئۇ بۇتلار ھېچقانداق پايدا-زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. سىلەر ئۇلارنى ئىلاھ دەپ ئاتاپ، ئۆزۈڭلارچە يالغاننى ئويدۇرۇپ چىقىسىلەر. ھەقىقەتەن سىلەر ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنۇۋاتقان بۇ نەرسىلەر سىلەرگە رىزىق بېرىشكە قادىر ئەمەس. ئۇلار سىلەرگە ھېچقانداق نەرسە بېرەلمەيدۇ. ئۇنداقتا رىزىقنى پەقەت ئاللاھتىن تىلەڭلار. چۈنكى رىزىق بېرىدىغان يالغۇز ئاللاھتۇر. ئاللاھقا يالغۇز ئىبادەت قىلىڭلار، ئۇنىڭ سىلەرگە بەرگەن نېمەتلىرىگە شۈكۈر قىلىڭلار. ئاخىرەتتە ھېساب-كىتاب ئۈچۈن يالغۇز ئاللاھنىڭ دەرگاھىغا قايتۇرۇلىسىلەر، بۇتلارغا ئەمەس.

3) دەۋەت ۋە نەسىھەت:

ئەي ئىنسانلار! ئويلىنىپ باقايلى، بىز ياشاش ئۈچۈن ھەر كۈنى نۇرغۇن نەرسىلەرگە موھتاج بولىمىز. بىزنىڭ يېمەك-ئىچمىكىمىز، كىيىم-كېچىكىمىز، ساغلاملىقىمىز ۋە بارلىق نېمەتلىرىمىز — ھەممىسى ئاللاھنىڭ بىزگە ئاتا قىلغان ئىنئامىدۇر. ئۇنداقتا، بىز نېمىشقا بۇ نېمەتلەرنى بېرىدىغان زاتنى تونۇماي، ئۆز قولىمىز بىلەن ياسىغان ئاجىز نەرسىلەرگە يۈزلىنىمىز؟ ئاللاھ بىزنى يارىتىپ، بىزگە رىزىق بېرىپ، بىزنى ھەر تەرەپتىن قوغداپ تۇرىدۇ. شۇڭا بىز پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشىمىز، ئۇنىڭغا شۈكۈر ئېيتىشىمىز ۋە رىزىقنى ئۇنىڭدىن سورىشىمىز كېرەك. ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن ھەر بىر نېمىتى ئۈچۈن ئۇنىڭغا مىننەتدار بولايلى. ئۇنىڭ بىرلىكىگە ئىشىنىپ، ئۇنىڭغا يۈزلىنىپ، ئاخىرەت كۈنىدە ئۇنىڭ دەرگاھىغا قايتىدىغانلىقىمىزنى ئۇنۇتمايلى. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي ئىبادەتكە ۋە شۈكۈرگە مۇۋەپپەق قىلسۇن!