سوره عنکبوت — آیه 39

معانی کلمات:

• قارون: از قوم موسی و ثروتمند مشهور که به سبب سرکشی و بخل، به عذاب الهی گرفتار شد.
• فرعون: پادشاه ستمگر مصر که ادعای خدایی کرد.
• هامان: وزیر فرعون و از یاران او در ظلم و تکبر.
• بینات: دلایل روشن و معجزات آشکار.
• استکبار: تکبر ورزیدن و خود را بزرگ دیدن.
• سابقین: پیشیگیرندگان و کسانی که میتوانند از عذاب الهی فرار کنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به سرنوشت سه گروه از ستمگران تاریخ اشاره میکند: قارون، فرعون و هامان. قارون که از ثروت فراوان برخوردار بود و بر قوم خود ستم میکرد، به عذاب الهی گرفتار شد و همراه با داراییهایش در زمین فرو رفت. فرعون و وزیرش هامان نیز که با تکبر و ظلم بر بنیاسرائیل ستم میکردند، در دریا غرق شدند. نکته مهم این است که همه اینها پیامبر خدا موسی علیهالسلام را با معجزات روشن و دلایل آشکار دیدند، اما به جای ایمان آوردن، تکبر ورزیدند و خود را بزرگتر از آن دانستند که از حق پیروی کنند. آنان گمان میکردند میتوانند از عذاب الهی فرار کنند، اما هرگز نتوانستند از قدرت خداوند پیشی بگیرند و راه گریزی نداشتند. خداوند بر همه چیز تواناست و هیچکس نمیتواند از قلمرو قدرت او خارج شود.

فواید و درسهای آیه:

• تکبر و سرکشی در برابر حق، عامل نابودی انسانهاست، هر چقدر هم که ثروت و قدرت داشته باشند.
• معجزات و دلایل روشن الهی برای همه میآید، اما تنها کسانی از آن بهره میبرند که فروتنی کنند و حق را بپذیرند.
• هیچ قدرتی در جهان نمیتواند انسان را از عذاب الهی نجات دهد؛ پس بهتر است بنده خدا باشیم نه بنده دنیا و هوای نفس.
• این داستانها برای ما درس عبرت است که به عاقبت ستمگران بنگریم و از راه آنان دوری کنیم.