Аль-Анкабут сүрөсү — Аят 50

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لَوْلَا — «эмне үчүн... эмес», «эмнеге...» деген мааниде суроо берүүчү сөз. Бул жерде алардын талап-суроо сыяктуу сунушун билдирет.
• آيَاتٌ — «белгилер», «далилдер», «мөжизалар». Бул жерде алар Мухаммад пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) мурунку пайгамбарларга берилгендей сезилерлик мөжизалардын түшүрүлүшүн сурашат.
• نَذِيرٌ — «эскертүүчү», «коркутуп эскертүүчү».
• مُبِينٌ — «ачык-айкын», «түшүнүктүү», башкача айтканда эскертүүсү даана жана далилдүү болгон.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мушриктер Мухаммад пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) мындай деп айтышты: «Эмнеге ага Раббиси тараптан мурунку пайгамбарларга берилгендей белгилер-мөжизалар түшүрүлбөйт?» Алар Салих пайгамбардын төөсү, Муса пайгамбардын таягы сыяктуу көрүнүктүү мөжизаларды талап кылышты. Бирок алар бул суроону акыйкатты издөө үчүн эмес, текеберлик жана талап кылуу максатында беришти.

Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) айткыла деп буйруду: «Мөжизаларды түшүрүү иши толугу менен Аллахтын колунда. Ал каалаган убакта түшүрөт, каалабаганда түшүрбөйт. Мен аларды түшүрүүгө ээ эмесмин, бул менин ишим эмес. Менин милдетим — силерди Аллахтын азабынан жана жазасынан ачык-айкын, даана эскертүү. Мен акыйкат жолду адашуудан айырмалап, ачык баяндап берүүчү эскертүүчүмүн».

Башкача айтканда, пайгамбардын милдети — мөжизаларды өз каалоосу боюнча көрсөтүү эмес, Аллахтын буйруктарын жеткирүү жана адамдарды эскертүү. Мөжизалар Аллахтын эрки менен гана болот, алар пайгамбардын колунда эмес.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын кудурети чексиз: Бардык мөжизалар жана белгилер Аллахтын колунда. Ал каалаганда көрсөтөт, каалаганда токтотот. Бул Аллахтын эркине толук моюн сунууну үйрөтөт.
• Пайгамбардын чынчылдыгы: Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) өзүнө тиешелүү нерсени ачык айтты — ал мөжиза көрсөтүүчү эмес, эскертүүчү. Бул анын чынчылдыгын жана аманатчылдыгын көрсөтөт.
• Эскертүү — чоң ырайым: Аллах пайгамбарларды эскертүүчү кылып жиберди, бул адамдарга акыйкатты табуу үчүн мүмкүнчүлүк. Бул Аллахтын адамдарга болгон ырайымын жана мээримин билдирет.
• Ислам — акылга жана далилге чакыруучу дин: Аятта пайгамбардын эскертүүсү «ачык-айкын» деп сүрөттөлөт. Ислам ар дайым акылга, ой жүгүртүүгө жана далилге чакырат, сокур ишенимге эмес.
• Сабырдуулук жана моюн сунуу: Мушриктердин талаптарына карабай, пайгамбар Аллахтын буйругун аткарды. Бул бизге Аллахтын чечимине сабырдуу болууну жана Анын эркине моюн сунууну үйрөтөт.

Ушундайча, бул аят бизди Аллахтын кудуретин, пайгамбардын чынчылдыгын жана Исламдын акыйкаттыгына ой жүгүртүүгө чакырат. Аллахтын белгилери ар кайда — табиятта, Куранда, өзүбүздүн жашообузда. Аларды көрүү жана түшүнүү — ыймандын жолу.