Sure Ankebût — Ayet 56

Kelime Anlamları:

• İbâdî: Kullarım
• Arzî: Yeryüzüm, toprağım
• Vâsi'a: Geniş, engin
• Fe iyyâye fa'budûn: Öyleyse yalnızca Bana kulluk edin

Tefsir:

Ey iman eden kullarım! Allah Teâlâ bu âyet-i kerîmede müminlere seslenerek, dinlerini yaşayamadıkları, ibadetlerini özgürce yapamadıkları bir beldede sıkışıp kaldıklarında hicret etmelerini emretmektedir. Zira Allah'ın yeryüzü geniştir; kişi, dinini rahatça yaşayabileceği, Allah'a kulluk edebileceği başka diyarlara göç edebilir. Burada asıl olan, kişinin nerede olursa olsun yalnızca Allah'a ibadet etmesi, O'na hiçbir şeyi ortak koşmamasıdır.

Bu âyet, Mekke'de müşriklerin eziyetlerine maruz kalan zayıf Müslümanlar hakkında inmiştir. Onlar, imanlarını açığa vurmaktan korkuyor, hicret ettiklerinde açlık ve yoksulluk endişesi taşıyorlardı. Allah Teâlâ onlara müjde veriyor: "Benim yeryüzüm geniştir, hicret edin. Rızkınızı nereye giderseniz gidin Ben veririm. Önemli olan, Benim rızamı kazanmak için Benim dinimi yaşayabilmektir."

Bu hitap, kıyamete kadar bütün müminlere yönelik evrensel bir mesajdır. Dinini yaşayamadığı, Allah'a kulluk edemediği bir ortamda kalan Müslüman, imkânı varsa hicret etmeli, dinini rahatça yaşayabileceği bir beldeye göç etmelidir. Zira müminin asıl vatanı, Allah'a kulluk edebildiği yerdir.

Ey kardeşim! Bu âyet bize ne büyük bir müjde veriyor: Allah'ın yeryüzü dardır diye düşünme! Nereye gidersen git, Allah seninle beraberdir. O'nun rızasını kazanmak için her türlü zorluğa katlanmak, her türlü fedakârlığı yapmak gerekir. Dünyanın neresinde olursan ol, Allah'a kulluk edebildiğin sürece huzur ve mutluluk seninledir. Unutma ki bu dünya, imtihan dünyasıdır; Allah'ın rızasını kazanmak için her türlü fedakârlığa değer. Allah'ın rahmeti ve rızkı geniştir; O, kendisine yönelen kullarını asla yalnız bırakmaz.

Bu âyet, aynı zamanda Müslümanlara büyük bir teselli kaynağıdır. Zulüm ve baskı ne kadar şiddetli olursa olsun, Allah'ın yeryüzü geniştir; mümin, dinini yaşayabileceği bir yer bulabilir. Önemli olan, Allah'a olan bağlılığını ve imanını koruyabilmektir. Allah'a gönülden bağlanan bir kul, nereye giderse gitsin, Allah'ın yardımı ve desteğiyle güçlüdür.