Аль Имран сүресі — Аят 129

1. Сөздердің мағынасы:

• وَلِلَّهِ — Аллаһқа тән, Аллаһтың меншігінде.
• مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ — көктердегі және жердегі барлық нәрселер.
• يَغْفِرُ — кешіреді, жарылқайды.
• لِمَن يَشَاءُ — Өзі қалаған адамды.
• يُعَذِّبُ — азаптайды.
• غَفُورٌ — өте кешірімді.
• رَحِيمٌ — ерекше мейірімді.

1. Аяттың тәпсірі:

Көктер мен жердегі барлық нәрсенің иесі — жалғыз Аллаһ. Ол бүкіл жаратылысты жаратып қана қоймай, оларды басқарып, ризықтандырып, тәрбиелеп отыр. Бұл — Аллаһтың шексіз билігі мен құдіретінің көрінісі.

Аллаһ Өзінің шексіз мейірімімен қалаған құлының күнәларын кешіреді, ал әділдігімен қалаған адамды азаптайды. Бұл жерде Аллаһтың кешіруі де, азаптауы да Оның даналығы мен әділдігіне негізделгенін түсінеміз. Ол кімнің шын жүректен тәубе етіп, тура жолға оралғанын біледі, сондай-ақ кімнің қасарысып, адасуды жалғастырғанын да біледі.

Аяттың соңында Аллаһтың «Гафур» (өте кешірімді) және «Рахим» (ерекше мейірімді) есімдері келтірілген. Бұл — Аллаһтың кешірімі мен мейірімінің Оның қаһарынан басым екенін білдіреді. Тәубе етіп, бетбұрған әрбір құл Аллаһтың кешіріміне үміттене алады.

Бұл аяттың түсу себебіне байланысты бір маңызды мәселе бар: Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) кейбір қарсыластарына қарсы дұға етпек болған кезде, Аллаһ бұл аятты түсіріп, оларға қарсы дұға етуге асықпауды білдірді. Өйткені Пайғамбардың дұғасы қабыл болатын, ал Аллаһ олардың кейбіреуінің болашақта исламды қабылдайтынын білді. Бұл — Аллаһтың кең пейілділігі мен кешірімділігінің тағы бір көрінісі.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Барлық нәрсенің иесі Аллаһ екенін білу адамды тәуекелге, яғни Аллаһқа сенім артуға бастайды. Өйткені бүкіл әлемді басқарып отырған Ол — әділ де, мейірімді де.
• Аллаһтың кешірімі шексіз. Қанша күнәһар болса да, шын жүректен тәубе еткен адам Аллаһтың кешіріміне үміттене алады. Бұл — әрбір мұсылманға үлкен үміт пен жұбаныш береді.
• Аллаһтың әділдігі де кемел. Ол ешкімге зұлымдық жасамайды, азаптауы да әділдікпен болады. Бұл — адамдарды жауапкершілікке шақырады.
• Басқаларға қарсы асығыс үкім шығарып, қарғауға асықпау керек. Кімнің тура жолға түсетінін тек Аллаһ біледі. Бұл — мұсылманның кең пейілді, кешірімді болуына тәрбиелейді.
• Аллаһтың «Гафур» және «Рахим» есімдерін білу адамды Оған деген сүйіспеншілікке, үмітке және жақындыққа жетелейді. Бұл — исламның адам жүрегіне беретін тыныштығы мен жылулығының көрінісі.