Аль Имран сүресі — Аят 130

1. Сөздердің мағынасы:

• الرِّبَا (ар-риба): Пайыз, яғни қарызға берген ақшаға белгілі бір мерзім өткенде одан артық мөлшерде қайтарым алу. Исламда бұл харам.
• أَضْعَافًا مُّضَاعَفَةً (ад'афан муда'афатан): Бірнеше есеге артып, қайталанып көбейетін мөлшер. Яғни әр жыл сайын қарыз мөлшері еселеніп, үстеме қосылып отыратын пайыз.
• وَاتَّقُوا اللَّهَ (уаттақуллаһа): Аллаһтан қорқыңдар, Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан тыйылыңдар.
• تُفْلِحُونَ (туфлихун): Құтылуға, жеңіске жетуге, мұраттарыңа жетуге.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, Аллаһқа және Оның елшісіне иман келтіріп, шариғатына бойсұнған мүміндер! Пайыздың барлық түрлерін алудан сақтаныңдар. Қарызға берген негізгі ақшаңның үстіне тіпті аз болса да үстеме алуға болмайды. Ал егер бұл үстеме жыл сайын қайталанып, қарыз мөлшері бірнеше есеге артып кететін болса, оның харамдығы одан да ауыр. Бұл — надандық дәуіріндегі адамдардың істеген ісі еді: қарыз мерзімі келгенде қарыздар адамға "төлейсің бе, әлде үстеме қосып, мерзімін ұзартасың ба?" деп таңдау қойылатын, сөйтіп қарыз жылдан-жылға еселеніп өсетін. Аллаһтан қорқып, Оның әмірлерін орындап, тыйымдарынан тыйылыңдар. Осылайша дүние мен ақыреттегі жақсылыққа, құтылуға және жеңіске жетулерің мүмкін.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні адамдардың мал-мүлкін әділетсіз жолмен кемітуден, әлсіздерді қанаудан қорғайды. Пайыз жүйесі байды одан әрі байытып, кедейді қарызға батыратын зорлық-зомбылық екенін білеміз.
• Аллаһ тағала мүміндерге "Уа, иман келтіргендер!" деп үндеу арқылы олардың қадір-қасиетін арттырып, иманның құқықтар мен міндеттерді бірге алып келетінін көрсетеді.
• Тақуалық — яғни Аллаһтан қорқу — дүние мен ақыреттегі табысқа жетудің кілті. Пайыздан бас тарту — тақуалықтың нақты көрінісі.
• Бұл аят адамды тек діни жағынан ғана емес, әлеуметтік-экономикалық әділеттілікке де шақырады. Ислам — тек ғибадат емес, өмірдің барлық саласын реттейтін толық жүйе.
• Құранның әрбір үкімі адамның игілігі үшін қойылған. Пайыздан бас тарту арқылы қоғамда өзара көмек, мейірімділік және әділдік орнайды. Бұл — Исламның адамзатқа деген рақымының бір көрінісі.