સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 129

1. શબ્દોના અર્થ:

• وَلِلَّهِ: અને અલ્લાહ માટે જ છે.
• مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ: જે કંઈ આકાશોમાં છે અને જે કંઈ ધરતીમાં છે.
• يَغْفِرُ لِمَن يَشَاءُ: તે જેને ઇચ્છે તેને માફ કરે છે.
• وَيُعَذِّبُ مَن يَشَاءُ: અને તે જેને ઇચ્છે તેને અઝાબ (યાતના) આપે છે.
• غَفُورٌ: અત્યંત માફ કરનાર.
• رَّحِيمٌ: અત્યંત દયાળુ.

1. આયતની તફસીર:

આખા આકાશો અને ધરતીમાં જે કંઈ છે, તે બધું અલ્લાહ તઆલાની મિલકત છે — સૃષ્ટિ કરવામાં પણ અને તેનું સંચાલન કરવામાં પણ. તે એકમાત્ર માલિક છે, તેના સિવાય કોઈ નથી. તે પોતાની દયાથી જેને ઇચ્છે તેના ગુનાહ માફ કરે છે, અને પોતાના ન્યાયથી જેને ઇચ્છે તેને સજા આપે છે. તે પોતાના બંદાઓના ગુનાહ માફ કરનારો છે, ખાસ કરીને તે લોકોના જેઓ તૌબા (પશ્ચાત્તાપ) કરે છે, અને તે પોતાના બંદાઓ પર અત્યંત દયાળુ છે.

આ આયતનો સંદર્ભ એ છે કે નબી (સલ્લલ્લાહુ અલૈહિ વસલ્લમ) ના સમયમાં કેટલાક લોકો કાફિરો વિરુદ્ધ બદદુઆ કરવા માંગતા હતા, પરંતુ અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું કે બધું તેના જ હાથમાં છે — તે જાણે છે કે કેટલાક લોકો આગળ જઈને ઇસ્લામ લાવશે, તેથી ઉતાવળ કરીને બદદુઆ ન કરો. માફી અને સજા બંનેનો અધિકાર ફક્ત અલ્લાહને જ છે.

1. આયતમાંથી ફાયદા:

• અલ્લાહ તઆલા આખી કાયનાતનો એકમાત્ર માલિક છે — આ સમજણ માણસના દિલમાં એકત્વવાદ (તૌહીદ) ને મજબૂત કરે છે.
• અલ્લાહ પોતાની દયાથી માફ કરે છે અને ન્યાયથી સજા આપે છે — તેનો અર્થ એ છે કે તે પૂરો ન્યાયી અને પૂરો દયાળુ છે.
• જે વ્યક્તિ પાપ કરી બેસે, તેણે નિરાશ થવું ન જોઈએ — અલ્લાહ ગફૂરુર્રહીમ છે, તૌબા કરનારને માફ કરવા તે હંમેશા તૈયાર છે.
• બીજાઓ માટે બદદુઆ કરવાને બદલે દયા અને હિદાયતની દુઆ કરવી જોઈએ — કારણ કે કોને માફી મળશે અને કોને હિદાયત મળશે, તેનો નિર્ણય ફક્ત અલ્લાહના હાથમાં છે.
• આ આયત આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહની રહેમત પર ભરોસો રાખો, તેની માફીની આશા રાખો, અને તેની દયા અને ન્યાય બંને પર ઈમાન રાખો — આ જ સાચી સમજણ છે જે દિલને શાંતિ અને આશા આપે છે.