سوره آل عمران — آيت 36

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• وَضَعَتْهَا: ان کي ڄڻيو، پيدا ڪيو.
• أُنثَىٰ: زال، ڇوڪري.
• أُعِيذُهَا: آءٌ ان کي پناهه ڏيان ٿي، ان کي بچاءُ ۾ رکان ٿي.
• ذُرِّيَّتَهَا: ان جي اولاد، ان جي نسل.
• الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ: ڌتڪيل شيطان، جيڪو الله جي رحمت کان پري ڪيل آهي.

2) آيت جي تفسير:

پوءِ جڏهن حضرت مريم جي ماءُ کي ڄڻيو، يعني جڏهن ان پنهنجي ٻار کي جنم ڏنو، تڏهن ان چيو: اي منهنجا رب! مون هڪ ڇوڪري ڄڻي آهي. حالانڪه هوءَ اميد رکي هئي ته ٻار نر يعني ڇوڪرو ٿيندو، ته جيئن بيت المقدس جي خدمت لاءِ وقف ڪري سگهي. مگر الله تعاليٰ کي چڱي طرح خبر آهي ته ان ڇا ڄڻيو آهي ۽ ان ۾ ڪهڙي حڪمت آهي. ۽ ان چيو ته نر يعني ڇوڪرو ان ڇوڪري وانگر ناهي، ڇاڪاڻ ته ڇوڪرو بيت المقدس جي خدمت لاءِ وڌيڪ طاقتور ۽ مضبوط هوندو آهي، جڏهن ته زال کي حيض، نفاس ۽ ٻين اهڙين حالتن جو سامنا هوندو آهي جن سبب هوءَ مسلسل خدمت نه ٿي ڪري سگهي. پوءِ ان چيو ته مون ان جو نالو مريم رکيو آهي، ۽ آءٌ تنهنجي پناهه ۾ ڏيان ٿي ان کي ۽ ان جي اولاد کي به ڌتڪيل شيطان کان، يعني انهن کي شيطان جي شر ۽ وسوسن کان تنهنجي حفاظت ۾ رکان ٿي.

ياد رهي ته قرآن مجيد ۾ صرف حضرت مريم ئي اهڙي عورت آهي جنهن جو نالو صراحت سان ذڪر ڪيو ويو آهي، جيڪو ان جي بلند مرتبي ۽ الله جي طرفان ان جي خاص شان جو دليل آهي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله تعاليٰ پنهنجي بندن جي حالتن کي چڱي طرح ڄاڻي ٿو، ۽ اهو ڄاڻي ٿو ته ڪهڙي شيءِ ۾ ڪهڙي حڪمت ۽ ڀلائي آهي، جيتوڻيڪ بندو ان کي سمجهي نه سگهي.
• اولاد جو نر يا مادي هجڻ الله جي هٿ ۾ آهي، ۽ هر حالت ۾ الله جي فيصلي تي راضي رهڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته ان ۾ ئي ڀلائي آهي.
• نيڪ اولاد لاءِ دعا ڪرڻ ۽ ان کي شيطان کان الله جي پناهه ۾ ڏيڻ هڪ عظيم سنت آهي، جيڪا والدين کي هميشه ياد رکڻ گهرجي.
• حضرت مريم جي ماءُ جي دعا ۽ ان جي نيڪ نيت جو نتيجو اهو نڪتو جو الله تعاليٰ حضرت مريم کي دنيا ۾ سڀني عورتن جي سردار بڻايو ۽ ان کي عيسيٰ عليه السلام جهڙو عظيم پيغمبر پٽ عطا ڪيو.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسان کي ظاهري حالتن کي ڏسي مايوس نه ٿيڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ جيڪو ڪجهه ڏئي ٿو، ان ۾ اسان جي ڀلائي ۽ حڪمت لڪل هوندي آهي.
• شيطان کان پناهه گهرڻ ۽ پنهنجي اولاد کي به ان جي شر کان بچائڻ لاءِ دعا ڪرڻ هڪ اهم عمل آهي، جيڪو هر مسلمان کي ڪرڻ گهرجي.