آل عمران سۈرىسى — ئايەت 41

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• آيَةً: ئالامەت، بەلگە.
• رَمْزًا: ئىشارەت، ئىما-ئىشارە بىلەن مۇناسىۋەت قىلىش.
• بِالْعَشِيِّ: كۈن پاتقان چاغ، كەچقۇرۇن ۋاقتى.
• الْإِبْكَارِ: ئەتىگەن ۋاقتى، تاڭ ئاتقاندىن كۈن چىققانغا قەدەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

زەكەرىيا ئەلەيھىسسالام پەرۋەردىگارىغا يالۋۇرۇپ: «ئى رەببىم! ماڭا بىر ئالامەت بەرگىنكى، ئايالىمنىڭ ھامىلدار بولغانلىقىنى شۇ ئارقىلىق بىلىپ، خۇشاللىق ۋە شۈكۈر ئىچىدە بولاي» دېدى. ئاللاھ تائالا ئۇنىڭغا: «سېنىڭ ئالامىتىڭ شۇكى، سەن ئۈچ كۈن (ئۈچ كېچە-كۈندۈز) كىشىلەر بىلەن سۆزلىشەلمەيسەن، پەقەت ئىشارەت بىلەنلا مۇناسىۋەت قىلالايسەن. بۇ ھال سېنىڭ بەدىنىڭدە ھېچقانداق كېسەل يوق تۇرۇپلا يۈز بېرىدۇ، شۇڭا بۇ سېنىڭ دۇئايىڭنىڭ قوبۇل بولغانلىقىنىڭ ئالامىتىدۇر. بۇ مۇددەت ئىچىدە پەرۋەردىگارىڭنى كۆپ ئەسلىگىن، ئۇنىڭغا كۆپ تەسبىھ ئېيتقىن. كۈن پاتقان چاغدا ۋە ئەتىگەن ۋاقتىدا ئۇنىڭغا تەسبىھ ۋە ئىبادەت قىلغىن» دەپ جاۋاب بەردى.

بۇ ئايەتتە زەكەرىيا ئەلەيھىسسالامنىڭ پەرزەنتلىك بولۇش ئالامىتىنى سورىغانلىقى، ئاللاھنىڭ ئۇنىڭغا تىلىنى ۋاقىتلىق سۆزلىيەلمەيدىغان قىلىپ قويۇش ئارقىلىق ئالامەت بېرىشى بايان قىلىنىدۇ. بۇ ھال ئۇنىڭغا بىر تەرەپتىن دۇئاسىنىڭ ئىجابەت بولغانلىقىنى بىلدۈرسە، يەنە بىر تەرەپتىن ئۇنىڭ تىلىنى پەقەت ئاللاھنى ئەسلىش ۋە تەسبىھ ئېيتىشقا بېغىشلىشىغا سەۋەب بولىدۇ. شۇڭا ئاللاھ ئۇنىڭغا بۇ مۇددەت ئىچىدە كۆپ ئەسلىش ۋە تەسبىھ ئېيتىشنى بۇيرۇيدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھ تائالا بەندىسىنىڭ دۇئاسىنى ئاڭلايدۇ ۋە ئۇنىڭغا ئالامەت بېرىش ئارقىلىق قەلبىنى تىنچلاندۇرىدۇ. بۇ ئاللاھنىڭ رەھىم-شەپقىتىنىڭ كەڭلىكىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىنسان بىرەر ياخشى ئىشقا ئېرىشكەندە، ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىش ۋە ئاللاھنى كۆپ ئەسلىش لازىم. زەكەرىيا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئالامەت سورىشىدىكى مەقسىدىمۇ شۈكرىنى ئاشۇرۇش ئىدى.
• تىل-زابان ئاللاھنىڭ بۈيۈك نېمىتىدۇر. ئۇنى ئاللاھنى ئەسلىش، تەسبىھ ئېيتىش ۋە ياخشى سۆزلەرگە ئىشلىتىش كېرەك.
• ئاللاھنى ئەسلىش ۋە تەسبىھ ئېيتىش ئۈچۈن مەلۇم ۋاقىتلار باركى، ئەتىگەن ۋە كەچقۇرۇن ۋاقىتلىرى بۇنىڭ ئالاھىدە پەيتلىرىدۇر. بۇ ۋاقىتلاردا ئىبادەت قىلىش ئىنساننى ئاللاھقا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرىدۇ.
• ئاللاھ تائالا بەندىسىنى سىناش ئۈچۈن بەزى ئەھۋاللارنى يارىتىدۇ، لېكىن بۇ سىناقلاردا سەۋر قىلىش ۋە ئاللاھنى ئەسلىش بەندىنىڭ دەرىجىسىنى ئۆستۈرىدۇ.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ بىرلىكى ۋە قۇدرىتىنى تونۇپ، ھەر ۋاقىت ئۇنىڭغا يۈزلىنىش، ئۇنىڭغا يالۋۇرۇش ۋە ئۇنىڭغا شۈكۈر قىلىش مۇئمىننىڭ ھاياتىنىڭ مەركىزىدە بولۇشى كېرەك.