آل عمران سۈرىسى — ئايەت 40

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• أَنَّىٰ: قانداق، قانداق بولىدۇ دېگەن مەنىدە.
• غُلَامٌ: ئوغۇل بالا.
• بَلَغَنِيَ الْكِبَرُ: قېرىلىق ماڭا يېتىپ كەلدى، يەنى قېرىپ قويدۇم.
• عَاقِرٌ: تۇغۇتسىز، بالىسى بولمايدىغان.
• كَذَٰلِكَ: شۇنداق، مۇشۇنداق ئۇسۇلدا.
• يَفْعَلُ مَا يَشَاءُ: خالىغىنىنى قىلىدۇ.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

زەكەرىيا ئەلەيھىسسالام پەرىشتىلەر ئۇنىڭغا يەھيا ئىسىملىك ئوغۇل بىلەن خۇشخەۋەر بەرگەندە، ھەيرانلىق ۋە تەئەججۈپ بىلەن: «ئى رەببىم! قانداق بولۇپ ماڭا ئوغۇل بولىدۇ؟ ھالبۇكى مەن قېرىپ كەتتىم، ئايالىممۇ تۇغۇتسىز، بالا كۆرمەيدىغان ئايال ئىدى» دەپ سورىدى. بۇ سوراش ئىنكار قىلىش ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ قۇدرىتىگە ھەيران قېلىش ۋە بۇ نېئمەتنىڭ قانداق ئەمەلگە ئاشىدىغانلىقىنى بىلىش ئۈچۈن ئىدى. شۇ ۋاقىتتا ئاللاھ تائالا ئۇنىڭغا جاۋاب بېرىپ: «شۇنداق، ئاللاھ خالىغىنىنى قىلىدۇ. ئاللاھ تائالا قېرى چاغدا ۋە تۇغۇتسىز ئايالدىن بالىنى يارىتىش قاتارلىق ئادەتتىكى قانۇنىيەتلەرگە خىلاپ ئىشلارنى قىلىشقا قادىردۇر. ئاللاھ ھەر نەرسىگە قادىر، ئۆز ھېكمىتى ۋە ئىلمى بويىچە خالىغىنىنى قىلىدۇ» دېدى.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالانىڭ قۇدرىتى چەكسىز ئىكەنلىكىنى، ئادەتتىكى سەۋەبلەر ئەمەلگە ئاشۇرالمايدىغان ئىشلارنىمۇ ئاللاھ خالىسا ئەمەلگە ئاشۇرىدىغانلىقىنى بىلىش.
• ئىنسان قانچىلىك قېرىپ، سەۋەبلەر قانچىلىك مۇمكىن بولمىسىمۇ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىدنى ئۈزماسلىق كېرەكلىكىنى ئۆگىنىش.
• ئاللاھ تائالا خالىغىنىنى قىلىدىغان، ھېچكىم ئۇنىڭ ئىرادىسىگە توسالغۇ بولالمايدىغان زات ئىكەنلىكىنى چۈشىنىش.
• دۇئا ۋە تىلەكلەردە ئاللاھقا يۈزلىنىش، ھەيرانلىق ۋە سوئاللارنى ئاللاھقا قارىتىپ ئېيتىش ئارقىلىق ئىماننى كۈچەيتىش.
• ئاللاھنىڭ ئىشلىرىدا ھېكمەت ۋە ئىلمى بارلىقىنى، بەزى ئىشلارنىڭ سەۋەبىنى بىز چۈشەنمىسەكمۇ، ئاللاھنىڭ ياخشىلىقنى ئىرادە قىلغانلىقىغا ئىشىنىش.