Аль Имран сүрөсү — Аят 50

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• مُصَدِّقًا – тастыктоочу, ырастоочу.
• بَيْنَ يَدَيَّ – менден мурун келген, менин алдымдагы.
• التَّوْرَاةِ – Тоорат (Муса пайгамбарга түшүрүлгөн ыйык китеп).
• أُحِلَّ – уруксат кылам, адал кылам.
• حُرِّمَ – арам кылынган, тыюу салынган.
• آيَةٍ – белги, далил, керемет.
• فَاتَّقُوا اللَّهَ – Аллахтан корккула, такыба болгула.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Иса пайгамбар (алайхи-с-салам) мындай деп айткан: «Мен силерге өзүмдөн мурун келген Тоорат китебин ырастоочу болуп келдим. Ошондой эле силерге мурун арам кылынган айрым нерселерди (мисалы, айрым тамак-аштарды) жеңилдик жана ырайым катарында адал кылуу үчүн келдим. Мен силерге Раббиңер тарабынан ачык далил, керемет алып келдим. Эми Аллахтан корккула, Анын буйруктарын аткарып, тыюу салган нерселеринен алыс болгула жана мага моюн сунгула, мен айткан нерселерге баш ийгиле».

Башкача айтканда, Иса пайгамбар өзүнүн пайгамбарлыгынын чындыгын далилдөө үчүн эки нерсени айткан: биринчиден, ал мурунку ыйык китеп Тооратты тастыктайт жана ага каршы келбейт; экинчиден, Аллахтын уруксаты менен мурунку шариятта арам болгон айрым нерселерди жеңилдик кылып адал кылган. Ошондой эле ал өзүнүн чын пайгамбар экендигине ачык далил-кереметтерди алып келген. Ошондуктан адамдар Аллахтан коркуп, Ага такыба болушу жана пайгамбарга моюн сунушу керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын ырайымы чоң: Аллах адамдарга жеңилдик берүүнү каалайт. Мурунку шарияттарда арам болгон айрым нерселердин кийинки шариятта адал кылынышы – Аллахтын пенделерине болгон мээриминин жана жеңилдик берүүчүлүгүнүн белгиси. Бул ислам дининин адам баласынын абалын эске алып, жеңилдик берүүчү дин экендигин көрсөтөт.
• Пайгамбарлар бири-бирин тастыктайт: Иса пайгамбар Муса пайгамбарга түшүрүлгөн Тооратты тастыктаган. Бул Аллахтын пайгамбарларынын бири-бирине каршы келбестигин, алардын баары бир эле чындыкты – Аллахка ибадат кылууну – жеткиргенин билдирет. Мухаммад пайгамбар (с.а.в.) да мурунку пайгамбарларды тастыктап келген.
• Далил жана кереметтер – Аллахтын кудуретинин белгиси: Иса пайгамбарга берилген кереметтер Аллахтын кудуретин жана пайгамбардын чындыгын көрсөткөн. Бул бизге Аллахтын кудурети чексиз экенин жана Анын элчилерине жардам берерин эскертет.
• Такыба жана моюн сунуу – бакыттын ачкычы: Аятта «Аллахтан корккула жана мага моюн сунгула» деп айтылат. Бул бизге Аллахтын буйруктарын аткарып, пайгамбарларга ээрчүү адамды дүйнөдө да, акыретте да бакытка жеткирерин үйрөтөт. Ислам – бул коркунуч эмес, тескерисинче, Аллахтын ырайымына жетүүнүн жолу.
• Ислам – жеңилдик жана ырайым дини: Аллах Таала «Аллах силерге жеңилдик каалайт, оордукту каалабайт» деп айткан (Бакара, 185). Иса пайгамбардын айрым арам нерселерди адал кылышы да ушуну көрсөтөт. Бул исламдын адамга арналган, анын күчүнө жараша милдет жүктөгөн дин экендигин далилдейт.
• Пайгамбарларга ишенүү – ыймандын негизи: Иса пайгамбарды тастыктоо, ага моюн сунуу – ыймандын бир бөлүгү. Ал эми Мухаммад пайгамбарга ээрчүү – акыркы жана эң толук шарият. Бул аят бизди бардык пайгамбарларга ишенүүгө жана акыркы пайгамбарга ээрчүүгө чакырат.

Ошентип, бул аят Аллахтын ырайымын, пайгамбарлардын биримдигин, диндин жеңилдигин жана такыба болуунун маанилүүлүгүн үйрөтөт. Ислам – бул коркунучтун эмес, ырайымдын, жеңилдиктин жана бакыттын дини.