Sure Rûm — Ayet 36

Kelime Anlamları:

• Ezâknâ: Tatmak, tattırmak; bir nimeti veya sıkıntıyı hissettirmek.
• Rahmet: Rahmet, nimet, bolluk, sağlık, güvenlik gibi hayırlı şeyler.
• Ferihû: Sevindiler, ferahladılar; ancak burada şımarıkça, kibirli bir sevinç kastedilir.
• Seyyie: Kötülük, sıkıntı, hastalık, kıtlık, korku gibi hoşlanılmayan durumlar.
• Bimâ kaddemet eydîhim: Ellerinin önceden işledikleri günahlar, yaptıkları kötülükler.
• Yaknetûn: Ümitsizliğe düşerler, rahmetten kesin olarak ümitlerini keserler.

Tefsir:

Yüce Allah, insanların acizliğini ve nankörlüğünü gözler önüne seriyor. Biz insanlara bir rahmet tattırdığımızda — sağlık, bolluk, huzur, yağmur gibi nimetler verdiğimizde — onlar bu nimete şükürle değil, şımarıkça ve kibirli bir sevinçle karşılık verirler. Sanki bu nimet kendi güçleriyle gelmiş gibi böbürlenirler, Allah'ı unuturlar. Oysa her nimetin sahibi Allah'tır ve her an onu geri alabilir.

Ne zaman ki elleriyle işledikleri günahlar, yaptıkları hatalar yüzünden başlarına bir sıkıntı gelir — hastalık, fakirlik, korku, kıtlık gibi bir musibet isabet ederse — bu sefer de hemen ümitsizliğe düşerler, Allah'ın rahmetinden tamamen kesilirler. Sanki Allah'ın merhameti hiç yokmuş gibi karamsarlığa kapılırlar, sabır ve dua yerine isyan ve karamsarlık gösterirler.

Bu, insanın iki uçta savrulan zayıf tabiatını ortaya koyar: Nimette şükürsüzlük, musibette ümitsizlik. Oysa mümin, her iki durumda da dengeyi koruyan kimsedir. Nimette şükreder, musibette sabreder ve Allah'ın rahmetinden asla ümit kesmez. Çünkü bilir ki Allah'ın rahmeti, kullarının günahlarından çok daha geniştir. Kur'an'da buyrulduğu gibi: "Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin; çünkü kâfirler topluluğundan başkası Allah'ın rahmetinden ümit kesmez." (Yusuf, 87)

Bu ayet bize şu dersi verir: Ey insan! Nimet geldiğinde şükret, o nimetin Allah'tan olduğunu bil ve O'na yakınlaş. Sıkıntı geldiğinde ise sabret, dua et ve Allah'ın rahmetinden asla ümit kesme. Çünkü bu iki hal de bir imtihandır; asıl olan, her iki durumda da Allah'a yönelmek ve O'na güvenmektir. Unutma ki Allah, kullarına çok yakındır; dua edenin duasına icabet eder. Sen yeter ki O'na olan ümidini ve bağlılığını kaybetme.