سوره روم — آيت 53

1) لفظن جي معنيٰ:

• هَادِ الْعُمْيِ: انڌن کي هدايت ڪرڻ وارو، يعني اکين ۽ دل جي انڌن کي سڌي رستي تي آڻيندڙ.
• ضَلَالَتِهِمْ: سندن گمراهي، يعني ڀلجي وڃڻ ۽ حق کان پري ٿي وڃڻ.
• تُسْمِعُ: ٻڌائيندين، يعني اهڙو ٻڌائڻ جنهن مان فائدو حاصل ٿئي.
• مُّسْلِمُونَ: فرمانبردار، يعني الله جي حڪم اڳيان سر جھڪائيندڙ ۽ توحيد ۾ مخلص.

2) تفسير:

اي نبي! توهان انهن ماڻهن کي زوريءَ هدايت نٿا ڪري سگهو جيڪي پنهنجي گمراهي ۾ انڌا ٿي چڪا آهن ۽ حق ڏسڻ کان محروم آهن. توهان جي دعوت ۽ نصيحت جو اثر صرف انهن ماڻهن تي ٿيندو آهي جيڪي اسان جي آيتن تي ايمان آڻيندا آهن. اهي ئي آهن جيڪي توهان جي ڳالهه کي ڌيان سان ٻڌندا آهن ۽ ان مان فائدو وٺندا آهن، ڇاڪاڻ ته اهي دل سان الله جي فرمانبردار ۽ ان جي حڪمن اڳيان عاجزي ڪرڻ وارا آهن. رهيا اهي ماڻهو جيڪي حق کان منهن موڙي چڪا آهن، ته انهن کي توهان ڪنهن به طرح سڌي رستي تي نه آڻي سگهندا، ڇاڪاڻ ته هدايت صرف الله جي هٿ ۾ آهي.

3) فائدا ۽ سبق:

• هدايت جو اصل مالڪ الله تعاليٰ آهي، انسان کي صرف دعوت ڏيڻ ۽ نصيحت ڪرڻ جي ذميواري آهي، زوريءَ ايمان آڻائڻ جي نه.
• قرآن ۽ نبي ڪريم ﷺ جي دعوت جو فائدو صرف اهي ماڻهو وٺن ٿا جيڪي کلئي دل سان ٻڌڻ ۽ قبول ڪرڻ لاءِ تيار هجن.
• ايمان آڻڻ کان پوءِ انسان جو دل سان الله جي فرمانبردار ٿي وڃڻ ۽ توحيد ۾ مخلص ٿي وڃڻ ئي حقيقي ڪاميابي آهي.
• هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته دعوت جي ڪم ۾ نرمي ۽ حڪمت اختيار ڪجي، ۽ نتيجو الله تي ڇڏجي، ڇاڪاڻ ته دلين کي موڙڻ وارو صرف الله آهي.
• اهي ماڻهو جيڪي الله جي آيتن تي ايمان آڻيندا آهن، انهن لاءِ قرآن ۾ بيشمار رحمتون ۽ هدايتون آهن، جيڪي انسان کي دنيا ۽ آخرت ۾ ڪامياب بڻائين ٿيون.