Rum surasi — Oyat 58

Kalimalarning ma'nolari:

• Darabnā – keltirdik, bayon qildik.
• Masar – misol, o'xshatma, ibrat.
• Ayat – mo''jiza, dalil, hujjat.
• Mubtilun – yolg'onchilar, botil (nohaq) ish qiluvchilar.

Tafsir:

Qasamki, Biz bu Qur'onda odamlar uchun har xil misollarni keltirdik. Bu misollar orqali ularga haqni botildan, to'g'ri yo'lni noto'g'ridan ajratib olishlari uchun barcha vositalarni taqdim etdik. Bu bilan ularga hujjat qat'iy yetkazildi va uzr qoldirilmadi. Zero, Qur'ondagi har bir misol – ularning aqli va qalbiga yetib boradigan, ibrat olishlariga yordam beradigan rahmat va hidoyat manbaidir.

Ey Muhammad! Agar sen ularga o'z da'vatingning haqligini isbotlovchi yana qandaydir bir mo''jiza (oyat) keltirsang ham, ular o'zlarining kufr va jaholatlarida davom etadilar. Kofir bo'lganlar o'zlarining haddan oshganliklari va haqni qabul qilishdan bosh tortganlari sababli, shubhasiz: "Sizlar (ey Muhammad va sizning izdoshlaringiz) faqat botil ish qiluvchilarsiz, keltirgan narsalaringizning hammasi yolg'ondir", deydilar. Ular mo''jizalarni ko'rishlariga qaramay, o'zlarining qaysarliklari tufayli haqni inkor etadilar.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

• Qur'oni Karim insonlar uchun eng buyuk mo''jiza va hidoyat manbaidir. Unda keltirilgan har bir misol insonlarni to'g'ri yo'lga boshlash uchun yetarli dalildir.
• Haqni qabul qilmaslik va undan yuz o'girish – insonning o'ziga yozgan eng katta ziyonidir. Kofirlar har qanday dalil va mo''jizaga qaramay, o'zlarining botil e'tiqodlarida qoladilar.
• Mo''jizalar va dalillar faqat haqni izlagan qalblarga foyda beradi. Qalbi muhrlangan, ko'zi ko'r bo'lgan kishilar uchun hech qanday dalil yetarli emas.
• Bu oyat musulmonlarga sabr va matonatni o'rgatadi: haq yo'lida da'vat qilayotganda, odamlarning qarshiliklari va inkorlari bizni to'xtatmasligi kerak. Bizning vazifamiz – haqni yetkazish, hidoyat berish esa Allohning ixtiyoridadir.
• Qur'onning har bir misoli – bu rahmat va hujjatdir. Undan ibrat olish va o'z hayotimizni to'g'rilash uchun foydalanishimiz lozim.