Лукман сүресі — Аят 17

1) Сөздердің мағынасы:

• يَا بُنَيَّ — «Уа, құлыным!» — бұл балаға деген жылы, мейірімді қаратпа сөз.
• أَقِمِ الصَّلَاةَ — «Намазды толық орында» — яғни намазды барлық шарттарымен, парыздарымен және уақытында кемел түрде орындау.
• أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ — «Жақсылыққа шақыр» — ислам діні бұйырған игі істерге адамдарды үндеу.
• انْهَ عَنِ الْمُنكَرِ — «Жамандықтан тый» — шариғат тыйған жаман істерден адамдарды қайтару.
• وَاصْبِرْ عَلَى مَا أَصَابَكَ — «Саған келген қиындыққа сабыр ет» — осы жолда кездесетін қиындықтар мен зияндарға төзе білу.
• عَزْمِ الْأُمُورِ — «Істердің ең мықтысы, бекітілгені» — Алла тарапынан қатаң бұйырылған, орындалуы міндетті істер.

2) Аяттың тәпсірі:

Лұқман өз ұлына насихат беріп, оған ең маңызды үш міндетті жүктейді. Біріншіден, намазды толық әрі кемел түрде орындауды бұйырады — бұл Алламен байланыстың тірегі. Екіншіден, айналасындағы адамдарды жақсылыққа шақырып, жамандықтан тыйюды тапсырады — бұл қоғам алдындағы жауапкершілік. Бұл екі міндетті орындау барысында адам түрлі қиындықтарға, кейде тіпті зиян мен қарсылыққа тап болады. Сондықтан Лұқман үшінші өсиет ретінде сабырлы болуды айтады: осы жолда басыңа түскен қиындыққа төзе біл. Осы айтылған үш іс — намаз, жақсылыққа шақыру және сабыр — Алланың қатаң бұйырған, орындалуы міндетті әрі адамның бойында берік шешім мен табандылықты талап ететін істерден. Бұларды орындауда адамға таңдау қалдырылмайды, өйткені бұл Алланың әмірі.

3) Алынатын ғибраттар:

• Намаз — иманның тірегі әрі Алламен байланыстың ең берік жолы. Оны кемел түрде орындау әр мұсылманның басты міндеті.
• Жақсылыққа шақырып, жамандықтан тыйю — әр мұсылманның қоғам алдындағы парызы. Бұл іс адамды жақсылықтың таралуына себепкер етеді.
• Игі істер жолында қиындықтар мен қарсылықтар болатыны заңдылық. Бірақ сабыр еткен адамға Алла сауап пен жеңіс береді.
• Бұл үш іс — Алланың қатаң бұйырған, орындалуы міндетті әмірлері. Оларды орындау адамның иманының беріктігін көрсетеді.
• Лұқманның ұлына деген жылы қаратпасы — ата-ананың баласына деген мейірімі мен діни тәрбиенің маңыздылығын көрсетеді.
• Осы аяттағы өсиеттерді ұстану адамды дүние мен ақыретте бақытқа жеткізеді, әрі исламның көркем әрі парасатты өмір салты екенін көрсетеді.