Səcdə surəsi — Ayə 4

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• الْعَرْش (əl-Ərş): Allahın ucalığına və əzəmətinə layiq olan böyük məxluq; mənasını tam dərk edə bilmədiyimiz, lakin Allahın ona ucaldığını bildirdiyi ali varlıq.
• اسْتَوَى (istəva): Lüğətdə "ucaldı, yüksəldi, qərar tutdu" mənalarını verir. Allahın sifətlərində bunu necəlik (keyfiyyət) təyin etmədən, Onun əzəmətinə layiq şəkildə qəbul edirik.
• وَلِيّ (vəliyy): Dost, yardımçı, işləri öhdəsinə götürüb qoruyan.
• شَفِيع (şəfi): Şəfaətçi, başqası üçün Allah yanında rica edən.
• تَتَذَكَّرُونَ (təzəkkərūn): Düşünüb ibrət alırsınız, öyüd-nəsihətlə xatırlayırsınız.

2) Ayənin təfsiri:

Allah-Təala Öz qüdrətinin əzəmətini bizə göstərir: göyləri, yeri və onların arasında olan hər şeyi altı gündə yaradan Odur. Halbuki Onun qüdrəti sonsuzdur — istəsəydi hamısını bir anda, bir göz qırpımında yarada bilərdi. Lakin bu altı gün hikmətlə, tədbirlə və mərhələli şəkildə olmuşdur ki, bəndələr səbir və tədbir dərsi alsınlar. Sonra Rəbbimiz Öz əzəmətinə layiq bir şəkildə ərşə ucaldı — bu ucalma nə keyfiyyətlə təsvir edilir, nə də məxluqatın ucalmasına bənzədilir; mömin buna olduğu kimi iman gətirir.

Ey insanlar! Bilin ki, Allahdan başqa sizin üçün nə bir himayədar var ki, işlərinizi öhdəsinə götürsün, nə də bir şəfaətçi ki, Onun yanında sizin üçün rica etsin. Əgər siz Ona asi olsanız, sizi Onun əzabından qurtaracaq heç bir güc tapılmaz. Bütün bu açıq-aydın həqiqətləri görə-görə hələ də düşünüb ibrət almırsınızmı? Nə üçün yalnız Allaha qulluq edib, Ona heç nəyi şərik qoşmursunuz?

3) Qəlblərə toxunan çağırış:

Bu ayə hər bir insana ürəkdən səslənir: səni yoxdan var edən, sənə göylərin kölgəsini, yerin bərəkətini, bütün varlığı əta edən Rəbbin kimdir? O, səni heç vaxt unutmayıb, sənə hər nəfəsdə ruzi verir, hər an səni qoruyur. Elə isə sən də Onu unutma! Onun sevgisini qazanmaq üçün yalnız Ona sığın, yalnız Ondan dilə. Çünki Ondan başqa sığınacaq yoxdur, Onun izni olmadan heç kəs sənə kömək edə bilməz. Gəl, bu qısa ömrü elə keçir ki, qiyamət günü sənə şəfaətçi axtarmağa ehtiyac qalmasın — özün Allahın sevimli bəndəsi ol! Quranın bu nurlu kəlmələri sənə yol göstərir; qəlbinin qapılarını ona aç, düşün və şükür edənlərdən ol!