Səba surəsi — Ayə 16

Səba surəsi, 16-cı ayə

Bəzi kəlmələrin izahı:

• أَعْرَضُوا — üz çevirdilər, boyun qaçırdılar; yəni Allahın əmrinə və şükürünə sırt çevirdilər.
• سَيْلَ الْعَرِمِ — "Ərim seli"; güclü, qarşısıalınmaz daşqın sel. "Ərim" sözü bəndin adı olduğu da deyilir; belə ki, Mərib bəndi dağıldı və su hər yeri basdı.
• جَنَّتَيْنِ — iki bağ, iki bağça.
• أُكُلٍ — yeməli məhsul, meyvə.
• خَمْطٍ — acı, mərzəli meyvə; bəzi alimlərə görə "ərək" ağacı və onun meyvəsidir, bəziləri isə "hər acı meyvəli ağac" kimi izah ediblər.
• أَثْلٍ — "ətəl" ağacı; yarpağı söyüdə bənzəyən, meyvəsi olmayan bir ağac.
• سِدْرٍ — "sidr" ağacı; məlum bir ağacdır, meyvəsi "nəbəq" adlanır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Səba qövmünün aqibətini bizə xəbər verir. Onlar Allahın onlara bəxş etdiyi saysız-hesabsız nemətlərə — gözəl bağlara, bol ruziyə, firavan həyata — şükür etmədilər. Əksinə, peyğəmbərləri yalançı saydılar, Allahın əmrinə arxa çevirdilər və belə dedilər: "Biz Allahın bizə heç bir neməti olduğunu bilmirik; əgər gücün varsa, qoy Rəbbin bu neməti bizdən kəssin!" Bu təkəbbür və nankorluq onların sonunu gətirdi.

Allah onlara elə bir sel göndərdi ki, bəndlərini dağıtdı, su bağlarını, əkinlərini basdı, hər şeyi məhv etdi. Bir vaxtlar göz oxşayan, meyvələri bol olan iki gözəl bağları vardı; indi isə onların yerində yalnız acı meyvəli ağaclar, meyvəsiz "ətəl" ağacları və az miqdarda "sidr" ağacları qaldı. Yəni nemət əvəzinə əzab, bolluq əvəzinə yoxsulluq, gözəllik əvəzinə viranəlik gəldi.

Bu, Allahın qanunudur: kim nemətə şükür etməzsə, nemət əldən çıxar; kim Allaha üz tutmazsa, əlində olan da əlindən gedər. Amma bu ayə bizə yalnız qorxu deyil, həm də ümid dərsi verir. Allah Öz qullarına yenə də qapı açıq qoyur — tövbə edən, şükür edən, Allaha yönələn hər kəsə yenidən nemət verə bilər. Uca Allah buyurur ki, əgər şükür etsəydiniz, sizə daha çox verərdim.

Ey insan! Sənin də əlində olan nemətlər — sağlamlığın, ailən, ruzin, imanın — hamısı Allahın əmanətidir. Onları qorumağın yolu şükürdür. Şükür isə yalnız dillə deyil, qəlblə və əməllə olur. Gəlin Səba qövmünün aqibətindən ibrət götürək; nemətlərimizi sayaq, Rəbbimizə şükür edək və Onun yolunda sabit qalaq. Allah heç kimsəyə zülm etməz; biz öz əlimizlə nemətləri itiririk. Tövbə qapısı isə hər zaman açıqdır.