Саба сүрөсү — Аят 16

1. Сөздөрдүн маанилери:

• فَأَعْرَضُوا – алар жүз буруп, баш тартышты, көңүл бурбай кетишти.
• سَيْلَ الْعَرِمِ – "арам" сели; күчтүү, кармалбаган, бөгөттү бузуучу катуу сел. "Арам" дегени – тосмону бузуп, багынбаган суу.
• وَبَدَّلْنَاهُم – аларга алмаштырып бердик, ордуна башка нерсе койдук.
• جَنَّتَيْنِ – эки бак-дарак, бакча.
• ذَوَاتَيْ أُكُلٍ – жемиши бар, жемиш берүүчү эки бакча.
• خَمْطٍ – ачуу, даамы жагымсыз жемиш; кээ бирлер айтканда, "арак" дарагы жана анын жемиши, же жалпы эле ачуу жемиштүү дарак.
• أَثْلٍ – тал сыяктуу дарак, жемиши жок, пайдасы аз.
• سِدْرٍ – белгилүү дарак, "сидр" (набк) деп аталат; жемиши бар, бирок бул жерде аз гана болгон.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллар Аллахтын буйруктарынан жүз буруп, Ага шүгүр кылууну таштап, пайгамбарларын жалганга чыгарышты. Ошондуктан Аллах аларга катуу селди жиберди. Ал сел алардын тосмосун бузуп, бакчаларын суу каптап, талкалап кетти. Мурун алардын эки түшүмдүү, берекелүү бакчасы бар эле. Аллах алардын ордуна эки башка бакча берди: алардын жемиши ачуу, даамы жагымсыз (хамт), ичинде жемиши жок тал сыяктуу дарактар (асл) жана аз гана сидр дарагы бар эле. Бул – жакшылыктан жамандыкка, берекеден жокчулукка алмашуу. Себеби алар Аллахтын нээматтарына шүгүр кылбай, каапырлык кылышты. Аллах мындай катуу жазаны терең каапырлык жана шүгүрсүздүк үчүн гана берет; ар бир адам өз кылганына жараша жаза алат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын нээматтарына шүгүр кылуу – берекенин сакталышынын себеби. Шүгүрсүздүк болсо, нээмат жок болуп, ордуна кыйынчылык келет.
• Күнөө жана каапырлык адамды дүйнөдө да, акыретте да зыянга учуратат.
• Аллах адилеттүү; жаза кылган ишке жараша болот. Бирок Аллахтын ырайымы кең, тообо кылгандарды кечирет.
• Бул окуя – өткөн коомдордон сабак алуу үчүн эскертүү. Азыркы адамдар да Аллахтын нээматтарын баалап, Ага моюн сунушу керек.
• Ислам – шүгүр жана жакшылык дини; ал адамды жакшылыкка, берекеге жеткирет. Курандагы бул аят бизди ой жүгүртүүгө, Аллахтын берген нээматтарын эстеп, Ага ыраазы болууга чакырат.