سبا سۈرىسى — ئايەت 40

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە تېگىشلىك سۆزلەر:

• «يَحْشُرُهُمْ»: ئۇلارنى جەم قىلىدۇ، يىغىدۇ.
• «جَمِيعًا»: ھەممىسىنى، ھېچكىمنى قالدۇرماي.
• «أَهَٰؤُلَاءِ»: بۇلارمۇ؟ (سوراق ۋە ئەيىبلەش مەنىسىدە).
• «إِيَّاكُمْ»: سىلەرنى (پەقەت سىلەرنىلا).
• «يَعْبُدُونَ»: ئىبادەت قىلاتتى، چوقۇناتتى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر! ئۇ كۈننى ئەسلىگىنكى، ئاللاھ تائالا شېرىك كەلتۈرگۈچىلەرنى ۋە ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ چوقۇنغان مەبۇدلارنى — يەنى پەرىشتىلەرنى — ھەممىسىنى بىر يەرگە جەم قىلىدۇ. ئاندىن ئاللاھ تائالا پەرىشتىلەرگە خىتاب قىلىپ، مۇشرىكلارنى ئەيىبلەش ۋە ئۇلارغا قاتتىق تەنبىھ بېرىش يۈزىسىدىن: «بۇ كىشىلەر دۇنيادا سىلەرگە چوقۇناتتىمۇ؟ سىلەرنى ئاللاھنى قويۇپ مەبۇد قىلىۋالغانمىدى؟» دەپ سورايدۇ.

بۇ سوراق پەرىشتىلەرنىڭ ئۆزلىرىنىڭ ئىبادەت قىلىنىشىنى تەلەپ قىلمىغانلىقىنى، بەلكى مۇشرىكلارنىڭ ئۆزلىرىدىن بۇ گۇماندا بولغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ. شۇنداقلا مۇشرىكلارنىڭ قىلغان ئىبادەتلىرىنىڭ پۈتۈنلەي بىكار ۋە خاتا ئىكەنلىكىنى، ئۇلارنىڭ ھېچقانداق پايدا ئالمايدىغانلىقىنى ئېنىق كۆرسىتىپ بېرىدۇ. بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىنىڭ دەھشىتىنى ۋە ھەر بىر ئادەمنىڭ قىلغان ئەمەلىگە جاۋابكار بولىدىغانلىقىنى ئەسكەرتىدۇ.

ئى ئىنسان! ئويلىنىپ باققىن، سەن كۈندىلىك تۇرمۇشۇڭدا كىمگە تاۋەككۈل قىلىۋاتىسەن؟ كىمگە يۆلەنۋاتىسەن؟ پەقەت ئاللاھ تائالاغىلا ئىبادەت قىلىش، ئۇنىڭغا يالغۇز چوقۇنۇش — بىزنى ھەقىقىي قۇتۇلۇشقا ۋە ئەبەدىي بەختكە يېتەكلەيدىغان بىردىنبىر يول. قۇرئان كەرىم بىزگە ھەقىقەتنى ئوچۇق كۆرسىتىپ بېرىدۇ، ئۇنىڭغا قۇلاق سېلىپ، ئەمەل قىلساق، دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە ئازابتىن قۇتۇلۇپ، ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشىمىز. ئاللاھ تائالا ھەممىمىزنى توغرا يولغا يېتەكلىسۇن!