Саба сүресі — Аят 40

1. Сөздердің мағынасы:

• يَحْشُرُهُمْ — оларды жинайды, қайта тірілтіп, бір жерге топтайды.
• جَمِيعًا — барлығын, түгелін.
• أَهَٰؤُلَاءِ — мынаулар ма? (сұрақ қою арқылы жазғыру).
• إِيَّاكُمْ — сендерді ғана.
• كَانُوا يَعْبُدُونَ — олар табынып жүрген еді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) айтқызады: Сол күнді есіңе ал, яғни қиямет күнінде Аллаһ барлық адамдарды — мүшріктерді де, олардың Аллаһтан өзге табынған нәрселерін де, яғни періштелерді де — бір жерге жинайды. Сосын Аллаһ періштелерге бет бұрып, мүшріктерді жазғырып, олардың өздеріне айыптау ретінде былай дейді: «Осылар дүниеде Мені қойып, сендерге ғана құлшылық етіп пе еді?» Бұл сұрақ періштелерге қойылып отыр, бірақ мақсаты — мүшріктерді ұятқа қалдыру және олардың қандай адасушылықта болғанын әшкерелеу. Себебі періштелер — Аллаһтың құлдары, олар ешқашан өздеріне құлшылық етуді бұйырмаған, тіпті оларға табынуға да разы болмаған. Осылайша Аллаһ мүшріктерге қарсы дәлелді толық орнатады: олар табынған періштелердің өздері олардың ісінен безінетінін және оларға ешқандай қатысы жоқтығын көрсетеді.

1. Алынатын ғибраттар:

• Аллаһ әділ билік иесі: Қиямет күні әркімнің ісі әшкере болып, ешкім жауапкершіліктен құтыла алмайды. Бұл — әділдікке деген сенімді нығайтады.
• Ширктің қаншалықты ауыр күнә екендігі: Аллаһтан өзгеге құлшылық ету — үлкен адасушылық. Тіпті сол табынған періштелердің өздері бұған қатысы жоқтығын білдіреді.
• Исламның ақиқаттығы: Ислам тек бір Аллаһқа құлшылық етуді үйретеді. Бұл — адамды адасушылықтан құтқаратын тура жол.
• Құлшылықтың мағынасы: Құлшылық тек Аллаһқа ғана арналуы тиіс. Ол — жаратушы мен жаратылған арасындағы байланыстың негізі.
• Қияметке дайындық: Әр адам осы күнді еске алып, өз ісін түзеуге, шынайы тәубеге келуге ұмтылуы керек. Бұл — иманды жандарды жақсылыққа жетелейтін үлкен үміт пен қорқыныш арасындағы тепе-теңдік.