Fatir surəsi — Ayə 37

Sözlerin izahı:

• يَصْطَرِخُونَ (yəstərixun): Onlar qışqırıb fəryad edirlər, kömək diləyirlər. Bu söz ərəbcə "qışqırmaq, fəryad etmək, kömək istəmək" mənasını daşıyır və cəhənnəm əhlinin çarəsizliyini, ağır əzab içində fəryad etmələrini ifadə edir.
• نُعَمِّرْكُم (nuəmmirkum): Sizə uzun ömür vermədikmi? "Ömür" kökündən olub, sizə kifayət qədər yaşama imkanı vermək mənasındadır.
• النَّذِيرُ (ən-nəzir): Xəbərdar edən, qorxudan. Burada peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) nəzərdə tutulur.
• نَصِيرٍ (nəsir): Kömək edən, yardım edən, müdafiə edən.

Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala cəhənnəm əhlinin vəziyyətini bizə xəbər verir. Onlar cəhənnəmdə şiddətli əzab içində qışqırıb fəryad edəcəklər və yalvaracaqlar: "Ey Rəbbimiz! Bizi bu oddan çıxar, dünyada etdiyimiz əməllərdən fərqli olaraq yaxşı işlər görək, iman gətirək, Sənə itaət edək!" Onlar dünyada küfr və günah içində olduqlarını etiraf edib, yenidən dünyaya qaytarılmalarını istəyəcəklər.

Lakin onlara cavab veriləcək: Məgər Biz sizə kifayət qədər uzun ömür vermədikmi? Elə bir ömür ki, onda düşünüb ibrət götürmək istəyən hər kəs düşünüb tövbə edə bilərdi. Sizə xəbərdar edən peyğəmbər də gəldi, sizi Allahın əzabından qorxutdu, haqqı və doğru yolu göstərdi. Bütün bunlardan sonra sizin heç bir bəhanəniz, heç bir üzrxahlığınız qalmadı.

Buna görə də buyurulur: "Elə isə dadın əzabı! Zalımlar üçün heç bir kömək edən, onları bu əzabdan xilas edəcək və ya əzablarını yüngülləşdirəcək heç kimsə yoxdur."

Bu ayə bizə böyük bir dərs verir: Allah-Təala bizə həyatda kifayət qədər vaxt və imkan verir. Bizə doğru yolu göstərən rəsullar, kitablar və xəbərdarlıqlar gəlir. Ağıl sahibi insan bu fürsəti dəyərləndirməli, tövbə edib yaxşı əməllər etməlidir. Çünki ölümdən sonra peşmançılıq heç bir fayda verməyəcək. O gün heç kim heç kimə kömək edə bilməyəcək.

Ey insan! Bu ayə sənə xitab edir: Ömrünü boş yerə keçirmə, səni yaradan Rəbbini tanı, Ona ibadət et, yaxşı işlər gör. Bil ki, sənə verilən hər nəfəs bir fürsətdir. Tövbə qapısı hələ açıqdır, əzab qapısı isə bağlanmadan bu fürsəti dəyərləndir. Allahın rəhməti genişdir, lakin əzabı da şiddətlidir. Ağıllı insan dünyada ikən axirətini qazanar.