Yosin surasi — Oyat 66

Kalimalarning ma'nolari:

• لَطَمَسْنَا – ko‘zlarini yo‘q qilardik, ko‘rish qobiliyatini olib qo‘ygan bo‘lardik.
• الصِّرَاطَ – to‘g‘ri yo‘l, manzilga olib boruvchi yo‘l.
• فَأَنَّى – qanday qilib, qayerdan.

Tafsir:

Agar Biz xohlasak, ularning ko‘zlarini ko‘r qilib qo‘ygan bo‘lardik — xuddi og‘izlarini muhrlab, so‘zlay olmaydigan qilganimizdek, ko‘zlarini ham yopib, hech narsani ko‘ra olmaydigan holga keltirgan bo‘lardik. Shunda ular to‘g‘ri yo‘lni topish uchun bir-birlari bilan musobaqalashib, yugurib borishardi, lekin ko‘zlari ko‘rmagani uchun yo‘lni qanday topishardi? Ular hech qachon yo‘lni ko‘ra olmas edilar. Bu yerda ma’no shuki, agar Alloh taolo xohlasa, ularni butunlay hidoyatdan mahrum qilib, kufr ustida qoldirishi mumkin edi, lekin Uning hikmati shuni taqozo qildiki, ularga muhlat berdi va ixtiyorlarini o‘zlariga qoldirdi.

Foydalar:

• Ushbu oyatdan o‘rganamizki, Alloh taolo har narsaga qodirdir — istasa, insonning ko‘zini, qalbini va idrokini butunlay yopib qo‘yishi mumkin. Shuning uchun har bir inson Allohning inoyati va rahmatiga doimo muhtojdir.
• Insonning hidoyati va omadi Allohning xohishiga bog‘liqdir. Kim Allohdan hidoyat so‘rasa va Unga tavakkal qilsa, Alloh uning yo‘lini ochadi; kim yuz o‘girsa, Alloh xohlasa, uning yo‘lini to‘sib qo‘yadi.
• Bu oyat mo‘minlarga Allohning ne’matlarini qadrlashni o‘rgatadi — ko‘z, quloq, aql kabi ne’matlar bebahodir va ularning har biri uchun shukr qilish lozimdir.
• Allohning jazolashidan qo‘rqish va Uning rahmatidan umidvor bo‘lish — mo‘minning ikki qanotidir. Bu oyatda ham qo‘rquv va umid uyg‘unlashgan: Allohning qahri kuchli, lekin U bandalariga muhlat berib, tavba qilishlarini kutadi.