Ас-Саффат сүрөсү — Аят 107

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَفَدَيْنَاهُ — "Биз аны куткардык, ордуна башка нерсе бердик". Бул жерде "фида" (فداء) сөзү бир нерсени куткаруу үчүн анын ордуна башка нерсени берүү дегенди билдирет.
• بِذِبْحٍ — "союлуучу курмандык" деген мааниде. Араб тилинде "зибх" (ذبح) союу, курмандык чалуу дегенди түшүндүрөт.
• عَظِيمٍ — "улуу, чоң, зор". Бул жерде курмандыктын материалдык чоңдугу гана эмес, анын рухий даражасынын улуулугу да эске алынат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала Ибрахим пайгамбардын (алайхис-салам) уулу Исмаилди курмандыкка чалуу сынагын айтып, анын ордуна улуу бир курмандык — козу (кочкор) бергенин билдирет. Ибрахим пайгамбар уулун Аллахтын буйругу боюнча курмандыкка чалууга бел байлаганда, Аллах анын чын ыкласын жана моюн сунуусун кабыл кылып, Исмаилдин ордуна союуга кочкорду жиберген. Бул кочкор — бейиштен түшкөн, өзүнүн көрүнүшү жана баалуулугу жагынан улуу болгон курмандык. Ошентип, Исмаил аман калып, анын ордуна ошол кочкор союлган. Бул окуя Ибрахим пайгамбардын жана анын уулунун Аллахка болгон чексиз моюн сунуусун, чыдамкайлыгын жана такыбаалыгын көрсөтөт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала пенделерине эч качан көтөрө албаган жүктү артпайт. Ибрахим пайгамбарга уулун курмандыкка чалуу буйругу сыноо болгон, бирок Аллах ага жеңилдик жана куткаруу жолун берди.
• Аллахка чын ыкластан моюн сунган пендеге Аллах ар дайым жардам берет жана кыйынчылыктан чыгуу жолун көрсөтөт.
• Курмандык чалуу — Ибрахим пайгамбардан калган сүннөт. Бул амал Аллахка жакындашуунун жана такыбаалыктын белгиси.
• Бул окуя ыймандуу адамдарга сабыр кылууну, Аллахтын буйругун аткарууда бекем болууну жана Аллахтын ырайымына үмүт кылууну үйрөтөт.
• Аллахтын кудретү чексиз: Ал каалаган нерсени жаратып, каалаган нерсени өзгөртө алат. Исмаилдин ордуна кочкорду жиберүү — Аллахтын кудуретинин ачык далили.
• Бул аят бизди курмандык чалуу сыяктуу ибадаттарды чын ыклас менен аткарууга, Аллахтын берген жакшылыктарына шүгүр кылууга чакырат.