Sure Sâffât — Ayet 107

Kelime Anlamları:

• Fedâ (فداء): Bir şeyi kurtarmak için bedel vermek, fidye ödemek.
• Zibh (ذبح): Kesilecek kurbanlık hayvan, boğazlanacak hayvan.
• Azîm (عظيم): Büyük, değerli, yüce.

Tefsir:

Bu âyet, Hz. İbrahim'in rüyasında oğlu Hz. İsmail'i kurban etmesi emredilmesi ve bu emri yerine getirmek üzere her ikisinin de teslimiyetle hareket etmesi sonrasında yaşananları anlatır. Hz. İbrahim, oğlunu kurban etmek için yüzüstü yatırıp bıçağı boynuna dayadığı anda, Allah Teâlâ ona bir kurtuluş yolu gösterdi. Cenâb-ı Hak, Hz. İsmail'in canını fidye olarak kabul etti ve onun yerine kesilmek üzere cennetten büyük bir koç (koyun) gönderdi. Bu koç, Hz. İsmail'in yerine kurban edildi ve böylece Hz. İbrahim'in sadakati ve Hz. İsmail'in teslimiyeti imtihanı başarıyla sonuçlandı. Bu "büyük kurbanlık", hem Allah katında değerli bir hayvan olması hem de bir peygamberin oğluna fidye olması hasebiyle büyük bir lütuf ve mucizeydi. Bu olay, Allah'ın kullarına olan merhametini ve sadık kullarını asla yalnız bırakmayacağını gösterir.

Çıkarılan Dersler ve Faydalar:

1. Allah'a tam teslimiyet gösteren kullar, en zor görünen imtihanlarda bile Allah'ın yardımına ve kurtuluşuna mazhar olurlar. Hz. İbrahim ve Hz. İsmail'in bu teslimiyeti, kıyamete kadar Müslümanlara örnek olmuştur.
2. Allah'ın emrine itaat, her türlü dünyevi bağdan ve hatta en sevgili varlıklardan daha önceliklidir. Hz. İbrahim'in evladını Allah yolunda feda etmeye razı olması, bu hakikatin en büyük kanıtıdır.
3. Bu âyet, İslam'daki kurban ibadetinin kaynağını ve hikmetini ortaya koyar. Müslümanların bayramda kestikleri kurbanlar, bu büyük fedakârlığın ve teslimiyetin bir hatırasıdır.
4. Allah, kullarına güçlerinin yetmeyeceği bir yük yüklemez. En zor anında kuluna bir çıkış yolu gösterir ve onu mükâfatlandırır. Bu, Müslümanlara her zorluktan sonra bir kolaylık olduğunu müjdeler.
5. Fedakârlık ve sadakat, Allah katında en değerli amellerdendir. Bu imtihan, Hz. İbrahim'in "Halîlullah" (Allah'ın dostu) unvanını pekiştirmiş ve Hz. İsmail'in de büyük bir peygamber olarak anılmasına vesile olmuştur.