Ас-Саффат сүресі — Аят 107

1. Сөздердің мағынасы:

• وَفَدَيْنَاهُ — «және Біз оны құтқарып, орнына айырбас бердік». Яғни бір нәрсенің орнына одан құтқаратын басқа нәрсені беру.
• بِذِبْحٍ — «құрбандыққа шалынатын малмен». Бұл жерде сойылатын жануар мағынасында.
• عَظِيمٍ — «ұлы», «зор». Бұл жерде жай ғана үлкендік емес, құрметті әрі қадірлі болу мағынасында да келеді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Ибраһим (ғ.с.) пайғамбардың ұлы Исмайылды Аллаһтың әмірімен құрбандыққа шалуға бел будыған сәтіндегі ұлы сынақтың шешімін баяндайды. Ибраһим (ғ.с.) Аллаһтың әміріне мүлтіксіз бағынып, ұлы да әкесіне қарсылық білдірмей, екеуі де Аллаһтың разылығы үшін өздерін құрбан етуге дайын болды. Осы кезде Аллаһ тағала олардың шынайы ниеті мен берілгендігін қабыл етіп, Исмайылдың орнына ұлы бір құрбандық — кәміл әрі қадірлі бір қошқарды берді. Ибраһим (ғ.с.) сол қошқарды сойып, ұлы аман қалды. Бұл қошқардың «ұлы» деп аталуы оның дене мөлшерінің үлкендігінен ғана емес, ең алдымен оның Исмайыл сияқты пайғамбар ұрпағының орнына түскен құрбандық болуынан, сондай-ақ Аллаһтың рақымы мен мейірімінің белгісі ретінде берілуінен. Осы оқиға кейіннен мұсылмандардың Құрбан айт мерекесінде құрбандық шалу ғибадатының негізі болды.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибараттар:

• Аллаһ тағала Өзіне шын берілген құлдарын қиындықтан құтқарып, оларға жеңілдік пен рақым жолын береді.
• Аллаһтың әміріне шынайы бағыну — үлкен сынақтардың өзінде адамды құтқаратын қасиет.
• Бұл оқиға құрбандық шалу ғибадатының тарихи тамырын көрсетіп, мұсылмандарды Аллаһқа жақындататын игі амалдарға шақырады.
• Аллаһтың рақымы әрдайым мүміндермен бірге екенін, тіпті ең қиын сәтте де шығар жол бар екенін білдіреді.
• Ибраһим мен Исмайылдың (ғ.с.) үлгісі — отбасындағы сенім, шыдамдылық және Аллаһқа деген сүйіспеншіліктің жарқын үлгісі.