Saffat surəsi — Ayə 28

Sözlerin izahı:

• قَالُوا — “Onlar dedilər.” Burada danışanlar cəhənnəm əhlindən olan tabeçilər, yəni adi insanlar və zəiflərdir.
• إِنَّكُمْ — “Həqiqətən, siz.”
• كُنتُمْ تَأْتُونَنَا — “Bizə gəlirdiniz, bizə yaxınlaşırdınız.”
• عَنِ الْيَمِينِ — “Sağ tərəfdən.” Bu ifadə məcazi mənada bir neçə məna daşıyır: din və haqq tərəfindən, and içib etibar qazandığınız tərəfdən, bizim arxayın olduğumuz, etibar etdiyimiz tərəfdən.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə cəhənnəmdəki bir söhbəti bizə çatdırır. Rəhbərlərinə, başçılarına uyan adi insanlar, yəni tabeçilər, üzlərini özlərini yoldan çıxaran ağalarına tutub deyəcəklər: “Siz bizə elə tərəfdən gəlirdiniz ki, biz sizə tam etibar edirdik. Siz haqq adından, din adından danışırdınız, and içirdiniz, özünüzü doğru yolun tərəfdarı kimi göstərirdiniz. Biz də sizi doğru sayıb arxanızca getdik.”

Onlar bununla demək istəyirlər: “Siz bizim gözümüzdə etibarlı görünürdünüz. Din və haqq pərdəsi altında bizi çağırırdınız, şəriətin buyurduqlarını bizə kiçik və əhəmiyyətsiz göstərirdiniz, bizi haqdan uzaqlaşdırırdınız, küfrü, şirki və günahları bizə gözəl göstərirdiniz. Peyğəmbərlərin gətirdiyi haqq yolundan bizi döndərdiniz. Biz də sizə inandıq, sizi doğru bildik və beləcə yoldan çıxdıq.”

Bu ayə bizə çox mühüm bir həqiqəti öyrədir: insan yalnız zahirə, titula, vəzifəyə və ya gözəl sözlərə baxıb kor-koranə getməməlidir. Kim haqdan danışırsa, onun sözü Qurana və Peyğəmbərin (sallallahu aleyhi və səlləm) yoluna uyğun olmalıdır. Doğru yol, Allahın kitabına və Rəsulunun sünnəsinə bağlı qalmaqdır.

Allah bu səhnəni bizə xəbər verir ki, düşünək və dərs götürək. Qiyamət günü heç kim başqasının boynuna yükü ata bilməyəcək; hər kəs öz əməlinin cavabını verəcək. Ona görə də bu dünyada ikən haqqı araşdırmaq, doğru insanlara qulaq asmaq və Allahın yolunu seçmək ən böyük ağıldır. Quran bizə rəhmət olaraq nazil olub; onu oxuyub anlayan, ona əməl edən insan həm bu dünyada, həm axirətdə qurtuluşa çatar. Gəlin bu ayədən ibrət götürək: kor-koranə tabe olmaq yerinə, haqqı araşdıran və Allaha sığınan bəndələrdən olaq.