Saffat surəsi — Ayə 29

Söz izahı:

• قَالُوا — “dedilər”. Burada rəislər, başçılar, yəni ardınca gedilənlər öz ardınca gedənlərə cavab verirlər.
• بَل — “əksinə”, “xeyr, belə deyil”. Özündən əvvəlki iddianı puç edən, batil edən bir kəlmədir.
• لَمْ تَكُونُوا مُؤْمِنِينَ — “siz mömin deyildiniz”, “siz iman gətirməmişdiniz”.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Cəhənnəmdəki mübahisə səhnəsinin bir parçasıdır. Dünyada ikən küfrə düşən, azğınlığa qapılan bəzi insanlar orada öz başçılarını, öndə gedənlərini günahlandırıb deyəcəklər: “Bizi siz yoldan çıxardınız, sizin üzündən azdıq.” Onların ardınca gedənlər belə deyəcəklər.

O zaman onların ardınca gedilən rəisləri, başçıları onlara cavab verib deyəcəklər: “Xeyr, iş sizin zənn etdiyiniz kimi deyil! Biz sizi yoldan çıxarmadıq. Əslində sizin qəlbləriniz imanı qəbul etmirdi, imana qarşı bağlı idi, küfrə və üsyana meyilli idi. Siz özünüz haqqa inanmırdınız, iman gətirmirdiniz. Biz sizi məcbur etmədik; siz öz ixtiyarınızla küfrü seçdiniz.”

Yəni bu cavabda rəislər öz məsuliyyətlərini boyunlarından atır, günahı ardınca gedənlərin öz üzərinə qoyurlar. Onlar deyirlər ki, əgər siz həqiqətən iman gətirmək istəsəydiniz, haqqı qəbul etsəydiniz, bizim sözümüz sizə təsir etməzdi. Amma sizin qəlbiniz əvvəlcədən imana qapalı, küfrə açıq idi. Ona görə də bu azğınlıq sizin özünüzdən gəldi, bizdən deyil.

Bu ayədən böyük bir dərs götürürük: insan öz qəlbini imana açmalı, haqqa qarşı təəssübkeşlik etməməlidir. Kim qəlbini imana bağlayıbsa, kim haqqı qəbul etmək istəmirsə, ən böyük başçı da olsa onu doğru yola gətirə bilməz. Əksinə, qəlbi imana açıq olan insan üçün Allahın hidayəti həmişə yaxındır. Uca Allah buyurur ki, kim haqqa yönələrsə, Allah onu doğru yola yönəldər. Elə isə gəlin qəlbimizi imana, Qurana və Allaha təslim edək; çünki əsl nicat, əsl qurtuluş yalnız imandadır.