صافات سۈرىسى — ئايەت 28

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «قَالُوا»: ئۇلار ئېيتتى، دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە ئەگەشكۈچىلەر ئۆزلىرىنىڭ رەھبەرلىرىگە قارىتىپ ئېيتقان سۆزى.
• «إِنَّكُمْ كُنتُمْ تَأْتُونَنَا»: سىلەر بىزگە كېلەتتىڭلار، دېگەن مەنىدە.
• «عَنِ الْيَمِينِ»: ئوڭ تەرەپتىن، يەنى ھەق ۋە دىن تەرەپتىن، دېگەن مەنىدە. بۇ يەردە «ئوڭ تەرەپ» دىن مەقسەت — ھەق، راستلىق ۋە ئىشەنچلىك تەرەپ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنىدىكى بىر مەنزىرىنى سۈرەتلەيدۇ. ئەگەشكۈچىلەر ئۆزلىرىنىڭ دۇنيادىكى رەھبەرلىرىگە قارىتىپ: «سىلەر بىزگە ھەق ۋە دىن تەرەپتىن كېلىپ، ئۆزۈڭلارنى ھەق ئۈستىدە دەپ قەسەم ئىچىپ، بىزنى ئىشەندۈرگەن ئىدىڭلار. شۇ سەۋەبتىن بىز سىلەرگە ئەگەشتىك. ئەمما ئەمەلىيەتتە سىلەر بىزگە شەرىئەتنىڭ ئەمىرلىرىنى يېنىك كۆرسىتىپ، ھەقنىڭ يولىدىن توسۇپ، كۇفرى ۋە شىركنى، گۇناھ-مەئسىيەتلەرنى چىرايلىق كۆرسىتىپ بەردىڭلار. پەيغەمبەرلەر ئېلىپ كەلگەن ھەقتىن بىزنى يىراقلاشتۇردۇڭلار. سىلەر بىزنى ئازدۇرغۇچىلار بولدۇڭلار» دەيدۇ.

بۇ ئايەت بىزگە مۇھىم بىر ئەسكەرتىش بېرىدۇ: كىشى ئۆزى ئەگەشكەن كىشىنى ئەمەس، بەلكى ھەقنىڭ ئۆزىنى ئۆلچەم قىلىشى كېرەك. دۇنيادا كىشىلەرنىڭ ئۆزىنى «ھەق ئۈستىدە» دەپ كۆرسىتىشى، قەسەم ئىچىشى ئۇلارنىڭ ھەقىقەتەن ھەق ئۈستىدە ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلىمايدۇ. شۇڭا ھەر بىر مۇسۇلمان ئۆزىنىڭ ئىشەنچى ۋە ئەمەلىنى قۇرئان ۋە سۈننەت ئۆلچىمى بىلەن تەكشۈرۈشى، ئەگەشكەن كىشىلەرگە ئەمەس، بەلكى ئاللاھنىڭ ھەق دىنىغا ئەگىشىشى لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەق يولىدا مۇستەھكەم قىلسۇن، ئازدۇرغۇچىلارغا ئەگىشىشتىن ساقلىسۇن.