سوره ص — آیه 10

معانی کلمات:

• مُلْکُ: پادشاهی و فرمانروایی مطلق.
• فَلْيَرْتَقُوا: پس باید بالا روند و صعود کنند.
• اَلْأَسْبَاب: راه‌ها و وسایل (در اینجا: راه‌های رسیدن به آسمان).

تفسیر آیه:

آیا این مشرکان که با تعجّب و انکار، نزول وحی و رسالت پیامبر را نمی‌پذیرند و می‌گویند: «چرا وحی بر او نازل شده و نه بر یکی از بزرگان ما؟» — آیا آنان فرمانروایی آسمان‌ها و زمین و هر آنچه میان آن دو است را در دست دارند که بخواهند عطا کنند یا منع نمایند و وحی را به هر کس که بخواهند بدهند؟ اگر چنین پادشاهی را برای خود می‌پندارند، پس باید با وسایل و ابزار خود به آسمان‌ها صعود کنند و از آنجا حکم و فرمان خود را (در اعطای وحی و رسالت) صادر نمایند. اما هرگز نمی‌توانند چنین کنند؛ زیرا این کار نه در توان آنان است و نه در اختیارشان. این آیه در واقع استدلالی است بر بطلان ادعای آنان؛ چرا که اگر آنان مالک چیزی نیستند، پس چگونه می‌خواهند در امر رسالت و وحی که از شئون پروردگار است، دخالت کنند و اعتراض نمایند؟

فواید و پیام‌های آیه:

1. توحید در ربوبیت: این آیه یادآور می‌شود که فرمانروایی مطلق هستی تنها از آنِ خداست و هیچ کس در آن شریک نیست؛ بنابراین بندگان باید در برابر حکم و انتخاب او تسلیم باشند و اعتراضی بر تدبیر او روا ندارند.
2. ردّ استکبار و خودبرتربینی: انسان‌هایی که خود را برتر از دیگران می‌دانند و انتظار دارند مقامات الهی به آنان داده شود، در واقع ادعایی دارند که نه تنها دلیل بر آن ندارند، بلکه از اساس باطل است؛ زیرا مقامات معنوی و وحی، هدیه‌ای الهی است که او به هر کس بخواهد و شایسته بداند عطا می‌کند.
3. آگاهی از محدودیت انسان: این آیه به انسان می‌آموزد که در برابر عظمت خداوند، فروتن باشد و بداند که بسیاری از امور فراتر از قدرت و دسترس اوست؛ پس بهتر است به جای اعتراض به تدبیر الهی، در مسیر بندگی و اطاعت گام بردارد.
4. ایمان به حکمت الهی: خداوند هر کاری را بر اساس حکمت بی‌پایان خود انجام می‌دهد؛ انتخاب پیامبران نیز بر اساس علم و حکمت اوست، نه بر اساس خواسته‌ها و معیارهای مادی مردم. این آیه مؤمنان را به اعتماد بر تدبیر الهی و رضایت به قضای او دعوت می‌کند.