سوره ص — آیه 15

معانی کلمات:

• صَیْحَةً: فریاد و بانگ عظیم، که در اینجا اشاره به نفخ صور (دمیده شدن در صور) دارد.
• فَوَاقٍ: بازگشت، رجوع، یا فرصت و مهلت.

تفسیر:

این آیه درباره کافران و مشرکانی است که پیامبر اسلام (صلی الله علیه وسلم) را تکذیب میکردند و در برابر دعوت حق، استکبار میورزیدند. خداوند متعال میفرماید: اینان در انتظار چه هستند؟ جز یک فریاد و بانگ واحد که هیچ بازگشت و مهلتی برای آن نیست. این صیحه، همان نفخ صور و دمیدن در آن است که با وقوع آن، عذاب الهی بهطور ناگهانی و قاطع بر آنان نازل میشود و هیچ راه فرار یا تأخیری برای آن وجود ندارد. این هشدار، تهدیدی جدی برای کسانی است که در تکذیب و انکار خود اصرار میورزند و به جای عبرت گرفتن از عذابهای اقوام گذشته، همچنان بر گمراهی خود باقی ماندهاند. این صیحه، چه نفخه اول (که موجب مرگ و نابودی همه موجودات است) و چه نفخه دوم (که برای برپایی قیامت و حسابرسی است) باشد، در هر صورت، لحظهای است که هیچ بازگشتی برای آن نیست و عذاب الهی را به همراه دارد.

فواید:

• این آیه به ما میآموزد که عذاب الهی و قیامت، امری حتمی و قطعی است و هیچکس نمیتواند از آن بگریزد یا آن را به تأخیر بیندازد. پس باید همواره در حال توبه و بازگشت به سوی خدا باشیم و از فرصتهای زندگی برای اصلاح خود استفاده کنیم.
• شناخت این حقیقت که لحظه قیامت ناگهانی و بدون مهلت فرا میرسد، ما را به هوشیاری و آمادگی دائمی دعوت میکند تا در هیچ لحظهای از یاد خدا و انجام اعمال صالح غافل نشویم.
• این آیه نشان میدهد که خداوند با هشدارهای خود، راه رحمت و نجات را برای بندگان باز گذاشته است؛ پس باید از این فرصت برای ایمانآوردن و عمل به دستورات الهی بهره ببریم و از سرنوشت تکذیبکنندگان عبرت بگیریم.