Сад сүрөсү — Аят 15

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• يَنظُرُ (янзуру): Күтүү, күтүп туруу дегенди билдирет.
• صَيْحَةً وَاحِدَةً (сайхатан ваахидатан): Бир гана катуу үн, бир гана кыйкырык. Бул жерде Сур (керней) тартылгандагы бир гана үн — кыяматтын башталышын билдирген үн.
• فَوَاقٍ (фаваак): Кайра кайтуу, токтоп калуу, эс алуу, кечиктирүү деген маанилерди билдирет. «مَا لَهَا مِن فَوَاقٍ» — ага эч кандай кайтуу, эч кандай кечиктирүү жок дегенди билдирет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала каапырларга эскертүү берип, алардын акыбетин баяндайт. Меккелик каапырлар ыйман келтирбей, пайгамбарды (ﷺ) жалганга чыгарып, өздөрүнүн каапырлыгында туруп беришсе, алар күтүп турган нерсе — бир гана катуу үн, башкача айтканда, Сур кернейи тартылгандагы бир гана үн. Ошол үн угулганда, аларга азап тез келип жетет. Ал үндүн эч кандай кайтуусу жок, эч кандай кечиктирүүсү жок, ал кайталанбайт да, токтобойт да — бир эле жолу болот жана анын кесепети дароо келет. Кээ бир түшүндүрмөлөргө ылайык, бул биринчи тартылган үн болуп, анын натыйжасында дүйнө жашоосу бүтөт жана аларга азап келет. Алар буга чейин эскертүүлөрдү угуп, ойлонууга мүмкүнчүлүк алышкан, бирок эми күтүп турган нерселери — ошол бир гана үн, ага эч кандай жол берилбейт, эч кандай мөөнөт кошумча берилбейт.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллах Таала адилеттүү жана пенделерине мөөнөт берет. Бирок ал мөөнөт бүткөндө, эч ким аны бир демге да узарта албайт. Ошондуктан адам өзүнүн жашоосунда тобо кылып, жакшылыкка шашуусу керек.
• Кыяматтын келиши сөзсүз жана күтүлбөгөн жерден болот. Бул дүйнөнүн убактылуу экенин, акыреттин түбөлүктүү экенин эске салат. Ыймандуу адам бул дүйнөгө алданып калбай, акыретти ойлоп жашоосу керек.
• Аллахтын эскертүүлөрү — бул Анын ырайымынын белгиси. Ал пенделерине тобо кылууга, туура жолго кайтууга мүмкүнчүлүк берет. Бул аят аркылуу биз Аллахтын чексиз ырайымын жана адилеттигин түшүнөбүз.
• Ыйман келтирүү жана жакшылык кылуу — бул адамдын өзү үчүн эң чоң пайда. Ал эми каапырлыкта туруп бериш — адамдын өзүнө зыян. Ошондуктан ар бирибиз Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылып, акыретке даярдык көрүшүбүз керек.
• Куран — бул адамзат үчүн эң чоң жол көрсөткүч. Андагы эскертүүлөрдү окуп, ойлонуп, андан сабак алуу — бул ыймандуу адамдын милдети. Куранды окуу, түшүнүү жана ага ылайык амал кылуу — бул бактылуулуктун жолу.