Sad surasi — Oyat 33

Kalimalarning ma'nolari:

• "Ruddūhā" – ularni (otlarni) menga qaytaringlar.
• "Fatfiqa" – so'ng u boshlandi / kirishdi.
• "Masḥan" – silash, tekkazish; bu yerda qilich bilan chopish ma'nosida.
• "As-sūq" – oyoqlar (otlarning boldirlari).
• "Al-a'nāq" – bo'yinlar.

Tafsir:

Sulaymon alayhissalom otlar ko'zdan g'oyib bo'lguncha ularni tomosha qilib, namoz vaqtini o'tkazib yuborganlaridan so'ng, afsus-nadomat bilan: "Bu otlarni menga qaytaringlar!" dedilar. Otlar qaytarilgach, u zot o'z xatosini anglash va bu ishdan ibrat olish maqsadida qilich bilan otlarning oyoqlari va bo'yinlarini chopishga kirishdilar. Bu bilan ular Allohning zikridan chalg'ituvchi har qanday narsadan voz kechish lozimligini amalda ko'rsatdilar. Ba'zi ulamolar bu yerda "masḥ" so'zi otlarning oyoq va bo'yinlarini silash ma'nosida ekanini aytganlar, ammo ko'pchilik mufassirlarning fikricha, bu otlarni so'yish yoki ularning oyoq-bo'yinlarini qilich bilan chopishni anglatadi. Sulaymon alayhissalom mol-dunyoga berilib, Allohning zikridan chalg'iganlaridan tavba qilib, shu qimmatbaho otlarni Alloh yo'lida qurbon qildilar.

Foydalar:

1. Mol-dunyo Allohning zikridan chalg'itmasligi kerak – Bu voqea bizga eslatadiki, dunyo ne'matlari, hatto eng aziz narsalar ham, Allohning ibodati va zikridan ustun bo'lmasligi lozim. Agar biror narsa bizni Allohdan uzoqlashtirsa, undan voz kechishga tayyor bo'lishimiz kerak.
2. Xatoni tan olish va tuzatish – buyuk fazilat – Sulaymon alayhissalom kabi ulug' payg'ambar ham xato qilganlarida darhol tan olib, uni tuzatishga kirishdilar. Bu bizga o'rgatadiki, har bir inson xato qilishi mumkin, ammo asosiysi – xatoni tan olish va undan saboq olishdir.
3. Alloh yo'lida qurbon qilish – iymonning belgisi – Inson o'ziga eng aziz narsasini Alloh yo'lida sarflashga tayyor bo'lsa, bu uning iymoni mustahkamligini ko'rsatadi. Sulaymon alayhissalomning eng sevimli otlarini qurbon qilishlari – bu fidoyilikning oliy namunasi.
4. Namoz vaqtiga e'tibor – Bu voqea namozning naqadar buyuk ibodat ekanini va uni o'z vaqtida ado etish zarurligini uqtiradi. Dunyoviy mashg'ulotlar hech qachon namozdan oldinga o'tmasligi kerak.
5. Tavba eshigi har doim ochiq – Sulaymon alayhissalomning tavbalari qabul qilingani kabi, har bir gunohkor banda ham chin dildan tavba qilsa, Alloh uni kechiradi va rahmatiga oladi.