سوره ص — آیه 59

معانی کلمات:

• فوج: گروه و جمعیت بزرگ.
• مُقتَحِم: داخل شونده با شدت و سختی، کسی که به سختی وارد میشود.
• لا مرحباً: خوشآمد نگویید، خوش نیامدند.
• صَالو النار: داخلشوندگان در آتش، کسانی که وارد آتش میشوند و حرارت آن را میچشند.

تفسیر آیه:

هنگامی که ستمکاران و طغیانگران وارد آتش جهنم میشوند، میان آنها نزاع و دشمنی در میگیرد و یکدیگر را سرزنش و نفرین میکنند. گروهی از آنان که پیشتر وارد شدهاند، با دیدن گروه دیگری که به دنبالشان وارد آتش میشوند، به یکدیگر میگویند: «این گروه و جمعیتی است که همراه شما به آتش وارد میشود.» اما در پاسخ به آنها میگویند: «خوش نیامدند و هیچ گشایشی برایشان نیست! اینان نیز مانند ما وارد آتش میشوند و حرارت و عذاب آن را خواهند چشید.» این سخن نه از روی دلسوزی، بلکه از روی خشم و نفرت است، چرا که هر گروهی آرزو میکند دیگری عذاب بیشتری ببیند. در حقیقت، این جمله بیانگر آن است که هیچ یک از اهل جهنم برای دیگری خیر نمیخواهد و همه در عذاب و بدبختی مشترک هستند.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که دشمنی و کینه میان اهل باطل حتی در جهنم نیز ادامه دارد و هیچ آرامش و صمیمیتی میان آنان وجود ندارد.
• همنشینی با بدان و پیروی از طاغوتان، انسان را به سرنوشتی شوم و عذابی دردناک میکشاند؛ پس باید از همراهی با گناهکاران پرهیز کرد.
• عدالت الهی اقتضا میکند که هر کس به اندازه عمل خود جزا ببیند و ستمگران، طعم تلخ ظلم خود را در آخرت بچشند.
• این آیه هشداری است برای انسان که در انتخاب دوستان و همراهان خود دقت کند، چرا که در قیامت، همراهان بد، نه تنها کمکی نمیکنند، بلکه مایه عذاب و نفرین یکدیگر میشوند.
• ایمان به آخرت و ترس از عذاب جهنم، انگیزهای قوی برای پرهیز از گناه و روی آوردن به طاعت خداوند و پیروی از پیامبران است.