سوره ص — آیه 58

معانی کلمات:

• وَآخَرُ: و عذابی دیگر.
• مِن شَکلِهِ: مانند آن، همگون و همانند آن.
• أَزْوَاجٌ: انواع و اقسام گوناگون.

تفسیر آیه:

پس از آنکه در آیه پیشین به نوشیدن آب جوشان و چرکابه (صَدید) اشاره شد، در این آیه سخن از عذابهای دیگری است که برای این گروه از گناهکاران فراهم شده است. خداوند میفرماید: برای آنان عذاب دیگری نیز هست که همانند عذاب پیشین است؛ یعنی انواع و اقسام گوناگونی از عذابهای دردناک و سخت که هر یک به شکلی آنان را آزار میدهد و هیچیک شبیه دیگری نیست. این عذابها شامل انواع شکنجههای جسمی و روحی است که برای هر گناهکاری متناسب با گناهانش مقرر شده است. این تنوع عذابها نشان میدهد که جهنم تنها یک نوع عذاب ندارد، بلکه مجموعهای از کیفرهای متنوع و طاقتفرساست که برای هر گروه از گناهکاران، سزای اعمالشان را فراهم میآورد.

فواید و پیامهای آیه:

1. عدالت الهی: این آیه نشان میدهد که خداوند عادل است و برای هر گناهکاری، عذابی متناسب با گناهانش در نظر گرفته است؛ نه ظلمی در کار است و نه کسی از کیفر اعمالش بینصیب میماند.
2. بازدارندگی از گناه: آگاهی از تنوع و شدت عذابهای جهنم، انسان را به تفکر وا میدارد و از سقوط در ورطه گناه باز میدارد. این هشدار، رحمتی پنهان برای بندگان است تا پیش از فرا رسیدن روز حساب، به اصلاح خود بپردازند.
3. اهمیت توبه: وقتی انسان بداند عاقبت گناه چنین دردناک است، بیشتر به سوی توبه و بازگشت به سوی خدا میشتابد و از رحمت بیکران الهی که درهای آن همیشه باز است، بهرهمند میشود.
4. شکرگزاری از نعمت ایمان: این آیه انسان مؤمن را به شکرگزاری از خداوند دعوت میکند که او را از چنین عذابهایی نجات داده و به راه هدایت رهنمون ساخته است.