Sad surəsi — Ayə 75

Sözlerin izahı:

• إِبْلِيس (İblis): Şeytanın adıdır; cinlerdendir, ateşten yaratılmıştır.
• مَا مَنَعَكَ (Mənə mane oldu): Səni çəkindirən nə oldu?
• بِيَدَيَّ (İki əlimlə): Allahın Öz qüdrəti ilə, heç bir vasitə olmadan yaratmasına işarədir. Bu, Allahın şəninə layiq olduğu şəkildə təsdiq edilən sifətlərindəndir.
• أَسْتَكْبَرْتَ (Sən təkəbbürlük etdinmi?): Qürur və lovğalıq göstərdinmi?
• الْعَالِينَ (Uca olanlardan): Təkəbbürlük edənlərdən, özünü böyük sayanlardan.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah İblisə xitab edərək buyurdu: "Ey İblis! Sənə nə mane oldu ki, Öz əlimlə, heç bir ata-ana vasitəsi olmadan yaratdığım Adəmə səcdə etmədin? Sən bu əmrdən boyun qaçırmaqla təkəbbürlük etdinmi, yoxsa əvvəldən özünü uca sayanlardan, Rəbbinə qarşı lovğalıq edənlərdən idin?"

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs öyrədir: təkəbbür insanı haqqa tabe olmaqdan saxlayan ən böyük maneədir. İblis Allahın əmrini yerinə yetirmədi, çünki özünü Adəmdən üstün saydı. Halbuki Allah Adəmi Öz qüdrəti ilə, birbaşa yaratmış və ona böyük şərəf bəxş etmişdi.

Ey insan! Bil ki, səcdə yalnız Allaha aiddir; mələklər və cinlər Adəmə səcdə etdilər, çünki bu, Allahın əmri idi — ibadət deyil, hörmət və itaət səcdəsi idi. İblis isə bu əmri yerinə yetirmədi və əbədi lənətə düçar oldu.

Gəl, biz də İblisin yolundan uzaq duralım! Təkəbbürdən, özünü başqalarından üstün görməkdən çəkinək. Allahın əmrlərinə təvazökarlıqla tabe olaq. Unutmayaq ki, Allah yanında ən şərəfli olan, təqvalı olandır, nə soy, nə rəng, nə də maddi üstünlük deyil.

Bu ayə həm də bizə Allahın qüdrətini xatırladır: O, yaratmaq üçün heç bir vasitəyə möhtac deyildir. "İki əli" ifadəsi Allahın şəninə layiq olduğu şəkildə qəbul edilir — biz onun mahiyyətini dərk edə bilmərik, lakin Allahın Öz qüdrəti ilə yaratdığını təsdiq edirik.

Allah bizləri təkəbbürdən qorusun, İblisin yolundan uzaq etsin və qəlblərimizi Ona təslim olanlardan etsin! Amin.