سوره ص — آیه 79

معانی کلمات:

• أَنظِرْنِي: مرا مهلت بده، مرا به تأخیر انداز (یعنی مرا نمیران).
• یَوْمِ یُبْعَثُونَ: روزی که (مردم) برانگیخته میشوند، یعنی روز قیامت.

تفسیر آیه:

ابلیس پس از آنکه از درگاه الهی رانده شد و لعنت ابدی بر او قرار گرفت، نگفت: «خدایا توبه کردم» و از خطای خود پشیمان نشد؛ بلکه با لجاجت و سرکشی، تقاضای مهلت کرد و عرضه داشت: «پروردگارا! پس مرا تا روزی که (بندگانت) برانگیخته میشوند، مهلت بده و مرا نمیران.» یعنی او نه تنها از گناه خود پشیمان نشد، بلکه خواست تا روز قیامت زنده بماند تا بتواند فرزندان آدم را گمراه کند و انتقام خود را از آنان بگیرد. او مرگ را برای خود نمیخواست، بلکه آرزوی طول عمر کرد تا در این دنیا به وسوسهگری خود ادامه دهد و انسانها را از راه راست منحرف سازد. این درخواست نشاندهندهی دشمنی عمیق و سرسختانهی او با بنیآدم است.

فواید و پیامهای آیه:

1. دشمنی شیطان با انسان حقیقی و جاودانه است: ابلیس نه تنها در آغاز آفرینش انسان دشمن او بود، بلکه تا روز قیامت نیز از این دشمنی دست برنمیدارد. پس ما باید همواره هوشیار باشیم و از وسوسههای او غافل نشویم.
2. مهلت دادن خداوند به شیطان، نشانهی حکمت و آزمایش است: خداوند با اینکه میتوانست ابلیس را نابود کند، به او مهلت داد تا بندگانش با اختیار خود، راه حق را برگزینند و در برابر وسوسهها مقاومت کنند و در نتیجه پاداش و درجات بالاتری کسب نمایند.
3. پشیمانی و توبه، کلید نجات است: ابلیس به جای توبه و بازگشت به سوی خدا، راه سرکشی و دشمنی را پیش گرفت. این درس بزرگی برای ماست که هرگز مانند او در برابر فرمان خدا لجاجت نکنیم و در هر شرایطی به درگاه الهی برگردیم.
4. ایمان به روز قیامت، عامل بازدارنده از گناه است: ابلیس به روز بعث و رستاخیز ایمان داشت و آن را تأیید میکرد، اما ایمان او سودی به حالش نداشت. این نشان میدهد که ایمان قلبی بدون عمل صالح و تسلیم در برابر فرمان خدا، کافی نیست.