سوره ص — آیه 80

معانی کلمات:

• «مُنظَرین»: از «إنظار» به معنای مهلت دادن و تأخیر انداختن است؛ یعنی کسانی که تا وقت معیّنی مهلت داده شدهاند و عذابشان به تأخیر افتاده است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در پاسخ به درخواست ابلیس که گفته بود: «پروردگارا! مرا تا روز رستاخیز مهلت بده»، فرمود: «پس تو از مهلت داده شدگانی». یعنی خداوند دعای او را اجابت کرد و به او فرصت داد، اما این مهلت نامحدود و همیشگی نیست؛ بلکه تا روزی معیّن و معلوم است. آن روز، روز نفخه صور و مرگ همه خلایق است؛ روزی که تمام موجودات زنده میمیرند و حیات دنیوی به پایان میرسد. بنابراین ابلیس تا آن زمان زنده خواهد ماند و از فرصت دادهشده برای گمراه کردن بنیآدم استفاده خواهد کرد، اما سرانجام او و پیروانش به عذاب الهی گرفتار خواهند شد. این مهلت، نه از روی محبت خدا به ابلیس، بلکه به خاطر تحقق اراده و حکمت الهی در آزمایش بندگان است.

فواید و پیامهای آیه:

1. مهلت دادن خداوند به ابلیس نشان میدهد که سنت الهی بر این است که بندگانش در این دنیا مورد آزمایش قرار گیرند و با اختیار خود، راه حق یا باطل را برگزینند.
2. تأخیر در مجازات گناهکاران نباید ما را فریب دهد؛ زیرا خداوند حکیم است و هر کسی را در وقت مناسب و با عدالت کامل جزا میدهد.
3. این آیه به ما میآموزد که شیطان دشمنی سرسخت و قسمخورده است که تا روز قیامت فرصت دارد انسانها را گمراه کند؛ پس باید همیشه هوشیار باشیم و از او فریب نخوریم.
4. با وجود مهلت طولانی شیطان، پیروزی نهایی از آنِ مؤمنان است و عاقبت نیکو برای پرهیزکاران خواهد بود؛ پس نباید از وسوسههای او ناامید شویم، بلکه با توکل بر خدا و تقوا میتوانیم بر او غلبه کنیم.