Аз-Зумар сүрәсе — Аять 29

Сүзләрнең мәгънәләре:

• Шуракаъ — уртаклар, тиңдәшләр.
• Мөтәшәкисүн — тарткалашучылар, бер-берсе белән килешә алмаучылар, начар холыклылар.
• Сәләмән лирәҗүл — бер генә хуҗага тулысынча буйсынган, ирекле кеше (ягъни бер генә хуҗасы булган кол).

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә мөшрикләр белән мөэминнәрнең хәлен ачык итеп күрсәтү өчен гүзәл бер мисал китерә. Ул мисалда ике кол искә алына: берсе — берничә хуҗага хезмәт итә торган кол. Бу хуҗаларның холыклары начар, алар үзара тарткалашалар, һәркайсы үзенекен таләп итә. Кол берсен дә риза итә алмый: берсен тыңласа, икенчесе ачулана; берсенә хезмәт итсә, икенчесе аны шелтәли. Ул һәрвакыт борчуда, аптырашта, кайгы-хәсрәттә яши. Икенчесе — бер генә хуҗага тулысынча буйсынган, шул хуҗасының теләген яхшы белгән, аның ризалыгын гына күзәткән кол. Аның хәле ачык, ул тыныч һәм имин.

Аллаһы Тәгалә болай ди: бу ике кол бер-берсенә тиң була аламы? Әлбәттә, юк! Шулай итеп, мөшрик — күп аллаларга табынучы, аларның һәркайсына ярарга тырышып, рухи газапта йөрүче кешегә охшаган. Ә мөэмин — бер генә Аллаһыга гыйбадәт кылучы, Аның ризалыгын гына эзләүче, шуңа күрә күңеле тыныч, иманы нык кешегә охшаган. Бу икесе бер-берсенә тиң була алмыйлар.

Шуңа күрә Аллаһыга мактау-шөкерләр булсын! Ул үзенең дәлилләре белән хакны ачык күрсәтте. Ләкин күп кешеләр моны аңламыйлар, шуңа күрә Аллаһыга тиңдәшләр кушып, ширек юлына багалар. Алар белемсезлекләре аркасында хакыйкатьне күрмиләр.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Тәүхид — тынычлык чыганагы. Бер Аллаһыга гына табынучы кешенең күңеле тыныч, ә күп илаһларга табынучы һәрвакыт борчуда яши. Бу — иманның кешегә биргән иң зур бүләге.
2. Аллаһының мисаллары — гыйбрәт чыганагы. Коръән кешеләргә хакны аңлату өчен тормыштан алынган мисаллар китерә. Бу — Аллаһының безгә булган рәхмәте һәм мәрхәмәте.
3. Аллаһыга мактау — мөэминнең сыйфаты. Мөэмин һәр хәлдә Аллаһыга шөкер итә, чөнки Ул аңа туры юлны күрсәтте һәм ширек пычрагыннан чистартты.
4. Белемсезлек — ширекнең сәбәбе. Кешеләр Аллаһының берлеген белмәгәнгә күрә ширек кылалар. Шуңа күрә дин өйрәнү, гыйлем алу — һәр мөселманның изге бурычы.