Zumər surəsi — Ayə 29

1) Bəzi sözlərin izahı:

• Şürəka — şəriklər, ortaqlar.
• Mütəşakisun — bir-biri ilə çəkişən, davası olan, razılaşmayan.
• Sələmən li-rəcülin — yalnız bir adama təmiz şəkildə məxsus olan, başqası ilə ortaqlığı olmayan.
• Həl yəstəviyani — bu ikisi heç bərabər ola bilərmi? Bu sual inkar mənasındadır, yəni: heç vaxt bərabər olmazlar.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə çox gözəl bir misal çəkir ki, insan düşünüb doğru yolu tapa bilsin. Təsəvvür edin iki kişi var:

Birinci kişi — bir neçə ağanın ortaq malı olan kölədir. Bu ağalar bir-biri ilə razılaşmır, hər biri öz istədiyini deyir. Bu yazıq kölə hansı birini razı salsa, digəri hirslənir. O, nə edəcəyini bilmir, daim çaşqınlıq və narahatlıq içindədir.

İkinci kişi isə — yalnız bir sahibə məxsus kölədir. Sahibi onun yeganə ağasıdır, ondan nə istədiyini dəqiq bilir, kölə də sahibinin nə istədiyini yaxşı anlayır. O, rahatdır, qəlbi sakitdir, nə edəcəyini bilir.

Elə bu iki kişi heç bərabər ola bilərmi? Əlbəttə ki, yox!

Bu misal müşriklə möminin halını göstərir. Müşrik bir çox saxta ilahlara ibadət edir — biri bunu istəyir, digəri onu, hamısını razı salmaq mümkün deyil. Buna görə də o, daim şəkk-şübhə və çaşqınlıq içində qalır. Mömin isə yalnız Allaha ibadət edir. Onun Rəbbi birdir, təkdir, Onun istədiyi aydındır. Buna görə də mömin qəlbi rahat, ürəyi sakit, yolu aydın bir insandır.

Bu iki hal heç vaxt eyni ola bilməz. Bütün həmd-səna yalnız Allaha məxsusdur — çünki haqq aydın oldu, dəlil aşkar oldu. Lakin onların çoxu bunu bilmir, buna görə də Allaha şərik qoşurlar.

3) Nəsihət və dəvət:

Ey insan! Bir düşün: sən kimə qulluq edirsən? Əgər sənin qəlbin bir çox şeylərə bağlıdırsa — pula, şöhrətə, insanların razılığına, dünyanın müxtəlif istəklərinə — bunların hamısını razı salmaq mümkün deyil. Biri səni bu yana çəkər, digəri o yana. Nəticədə qəlbin daim narahat, ürəyin daim çaşqın qalar.

Amma əgər sən yalnız Allaha yönəlsən, Onun razılığını hər şeydən üstün tutsan — o zaman qəlbin sakitlik tapar, ürəyin rahat olar. Çünki Allah təkdir, Onun istədiyi aydındır, Ona qulluq edən heç vaxt çaşqınlığa düşməz.

İslam sənə bu azadlığı, bu rahatlığı, bu aydın yolu bəxş edir. Gəl, bu gözəl yolu seç, qəlbinin sakitliyini tap!