Zumar surasi — Oyat 32

Kalimalarning ma’nolari:

• كَذَبَ عَلَى اللهِ: Allohga yolg‘on nisbat berish, Unga noloyiq sifatlarni (farzand, sherik va hokazo) qo‘shish.
• بِالصِّدْقِ: Haq so‘z, ya’ni Qur’on va Muhammad sollallohu alayhi vasallam keltirgan vahiy.
• مَثْوًى: Turadigan joy, qarorgoh, makon.

Tafsir:

Hech kim Allohga yolg‘on to‘qigan, Unga noloyiq narsalarni — masalan, farzand, sherik yoki Uning shaniga to‘g‘ri kelmaydigan boshqa sifatlarni nisbat bergan kishidan ko‘ra zolimroq emasdir. Shuningdek, Muhammad sollallohu alayhi vasallamga vahiy orqali kelgan haq so‘zni — Qur’onni — o‘ylab, tadqiq qilmasdan, darhol yolg‘on deb hisoblagan kishi ham eng katta zulm qilganlardandir. Zero, bu ikki xil jinoyat — Allohga yolg‘on to‘qish va Uning haq kalomini inkor etish — insonning eng og‘ir gunohlaridandir.

So‘ngra Alloh taolo o‘sha kofirlarga nisbatan ta’kidlovchi savol bilan: “Axir do‘zaxda kofirlar uchun joy — qarorgoh yo‘qmi?” deya xitob qiladi. Bu savol ularning jazosini tasdiqlash uchundir. Ha, albatta, Allohga va Uning rasuliga kufr keltirganlar uchun do‘zaxda abadiy qoladigan joy bor.

Foydalar:

• Bu oyat musulmon kishini har qanday yolg‘ondan, ayniqsa Alloh nomidan yolg‘on gapirishdan qattiq ogohlantiradi. Allohga nisbatan yolg‘on to‘qish — eng katta zulm ekanini bilgan mo‘min, o‘z so‘zida va amalida rostgo‘y bo‘lishga intiladi.
• Haq so‘zni — Qur’onni — o‘ylab, tadqiq qilib, uni qabul qilishga da’vat bor. Bu oyat insonni aqlini ishlatib, haqiqatni izlashga undaydi.
• Kofirlar uchun do‘zaxda joy borligi haqidagi ta’kid, mo‘minlarga esa ularning oqibatidan qo‘rqib, iymonda sobit qolish va to‘g‘ri yo‘ldan og‘maslik kerakligini eslatadi. Shu bilan birga, bu oyat Allohning adolati va hikmatini ko‘rsatadi: har bir yomon ishning jazosi bor.