سوره زمر — آیه 75

معانی کلمات:

• حَافِّینَ: گرداگرد چیزی را گرفتن، احاطه کردن.
• الْعَرْشِ: عرش خداوند، که بزرگترین مخلوقات و جایگاه تدبیر امور جهان است.
• یُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ: خدا را از هر نقص و عیبی پاک و منزّه میدانند و همراه با ستایش، او را یاد میکنند.
• قُضِیَ بَیْنَهُمْ: داوری و حکم نهایی میان همه خلایق انجام شد.

تفسیر آیه:

در آن روز بزرگ قیامت، ای پیامبر! خواهی دید که فرشتگان خداوند، گرداگرد عرش الهی حلقه زدهاند و با ستایش پروردگارشان، او را از هر آنچه سزاوار او نیست (مانند شریک، فرزند، یا هر نقصی) پاک و منزّه میشمارند. در آن هنگام، داوری خداوند میان همه بندگانش با عدالت کامل انجام شده است؛ بهگونهای که هر مؤمنی به پاداش بهشت میرسد و هر کافری به کیفر دوزخ گرفتار میشود. پس از پایان این داوری عادلانه، اهل ایمان و فرشتگان، با شکر و سپاس، میگویند: «ستایش و سپاس، مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است»؛ سپاسی که هم نشانه قدردانی از فضل و رحمت اوست و هم اعتراف به عدالت و حکمت او در داوری میان بندگان.

فواید و پیامهای آیه:

1. عدالت مطلق الهی: این آیه به ما اطمینان میدهد که در روز قیامت، هیچ ظلم و بیعدالتی رخ نمیدهد؛ خداوند با حکمت کامل، میان همه بندگان داوری میکند و هر کس نتیجه اعمال خود را میبیند. این باور، آرامشبخش دلهای مؤمنان است و آنان را به انجام کارهای نیک ترغیب میکند.
2. ستایش و تسبیح، عبادت فرشتگان و مؤمنان: فرشتگان همواره در حال تسبیح و ستایش خداوند هستند و این آیه نشان میدهد که ذکر و سپاس خدا، عبادتی جاودانه و محبوب درگاه اوست. ما نیز با یاد خدا و شکر نعمتهایش، به این کاروان ستایشگران میپیوندیم.
3. پایان خوش برای مؤمنان: این آیه بشارت میدهد که سرانجام کار مؤمنان، رسیدن به رضایت الهی و بهشت است و آنان در آن روز، زبان به حمد و سپاس پروردگار میگشایند. این امید، مؤمنان را در سختیهای زندگی صبور و استوار میسازد.
4. اهمیت توحید و یکتاپرستی: عبارت «رَبِّ الْعَالَمِینَ» یادآور این حقیقت است که خداوند، پروردگار همه جهانیان است و هیچ معبودی جز او سزاوار ستایش نیست. این آیه، ما را به پاکدلی و اخلاص در عبادت و دوری از هرگونه شرک دعوت میکند.