Zumar surasi — Oyat 75

Kalimalarning ma'nolari:

• حَافِّينَ — o‘rab olganlar, atrofini qurshovchilar.
• الْعَرْشِ — Arsh, Allohning buyuk maskani.
• يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ — Rabbilarini hamd bilan poklaydilar, ya'ni Uning barcha nuqsonlardan pok ekanini aytib, maqtaydilar.
• وَقُضِيَ بَيْنَهُم — ularning (barcha maxluqotning) o‘rtasida hukm chiqarildi.
• بِالْحَقِّ — adolat va haqlik bilan.

Tafsir:

Ey Payg‘ambar, siz o‘sha buyuk kunda farishtalarni Arshning atrofini o‘rab olgan holda ko‘rasiz. Ular Rabbilarini har qanday kamchilik va nuqsondan poklab, Uning hamdi bilan tasbeh aytadilar. Bu hol ularning Allohga bo‘lgan chuqur ehtiromi va itoatini ko‘rsatadi.

O‘sha kuni Alloh taolo barcha maxluqotlar — avvalgilaru keyingilar, insonlaru jinlar o‘rtasida adolat bilan hukm chiqaradi. Natijada iymon keltirgan bandalar jannatga, kofirlar esa do‘zaxga kiritiladi. Bu hukm hech qanday zulm va adolatsizliksiz, to‘liq haqlik asosida bo‘ladi.

Shundan so‘ng jannat ahli — mo‘minlar, Allohning o‘zlariga bergan va’dasini amalga oshirganini ko‘rib, shukrona va minnatdorchilik bilan: "Hamd — olamlarning Robbisi Allohgagina xosdir", deydilar. Bu hamd ham fazl va ehson uchun, ham adolat va hikmat uchun bo‘ladi. Chunki Alloh mo‘minlarga rahmat qilib jannatni, kofirlarga adolat qilib do‘zaxni nasib etgan.

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga oxirat kunining haqiqat ekanini va unda barcha ishlar adolat bilan hal bo‘lishini o‘rgatadi. Bu mo‘min qalbini sokinlik va ishonch bilan to‘ldiradi.
• Farishtalarning Arsh atrofida tasbeh aytishi Allohning buyukligi va ulug‘vorligini ko‘rsatadi. Biz ham ularga o‘xshab Rabbimizni har qanday nuqsondan poklab, Uning hamdini aytishga odatlanamiz.
• Qiyomat kuni mo‘minlarning "Hamd Allohga" degan so‘zi ularning shukr qilish fazilatini namoyon etadi. Bu bizni ham har ne’mat uchun Allohga shukr qilishga undaydi.
• Allohning adolati hech kimni zulm qilmasligini, har bir amalning mukofoti yoki jazosi haqlik bilan berilishini bildiradi. Bu insonni yaxshi amallarga intilishga va yomon ishlardan qochishga chorlaydi.
• Oyat oxiridagi hamd — jannat ahli tilidan aytilgan so‘z bo‘lib, bizga oxiratda muvaffaqiyat qozonish uchun bu dunyoda Allohga iymon keltirish va Uning buyruqlariga amal qilish zarurligini eslatadi.