سوره نساء — آیه 107

معانی کلمات:

• تُجَادِلْ: دفاع کردن، خصومت کردن و مجادله به نفع کسی.
• یَخْتَانُونَ: خیانت می‌کنند (در امانت یا دین).
• أَنفُسَهُمْ: خودشان را (یعنی با خیانت، در حقیقت به خودشان ضرر می‌زنند).
• خَوَّانًا: بسیار خیانت‌کار (صیغه مبالغه).
• أَثِیمًا: بسیار گناه‌کار (صیغه مبالغه).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه، پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله وسلم) را از دفاع و مجادله در مورد کسانی که به خودشان خیانت می‌کنند، بازمی‌دارد. این آیه در مورد افرادی نازل شد که مرتکب خیانت در امانت (مانند سرقت زره در جنگ) شده بودند و سپس سعی می‌کردند با متهم کردن فردی بی‌گناه (یهودی)، خود را تبرئه کنند و از پیامبر خواستند که از آنان دفاع کند. خداوند به پیامبرش می‌فرماید: از کسانی که با نافرمانی و گناه، به خودشان خیانت می‌کنند، دفاع نکن؛ زیرا آنان با این کار، خود را در معرض عذاب الهی قرار می‌دهند و در حقیقت به خودشان ظلم می‌کنند. سپس خداوند تأکید می‌کند که او کسانی را که خیانت‌کار و گناه‌پیشه هستند، دوست نمی‌دارد. این نهی، هم برای پیامبر است و هم برای همه مؤمنان که نباید از خیانت‌کاران و گناه‌کارانِ مصرّ بر گناه، دفاع کنند یا آنان را تبرئه نمایند.

فواید و پیام‌های آیه:

1. عدالت بر محبت مقدم است: انسان مؤمن هرگز نباید به خاطر دوستی یا رابطه، از کسی که خیانت کرده دفاع کند؛ بلکه باید جانب حق و عدالت را بگیرد، حتی اگر بر خلاف میل بستگان و نزدیکان باشد.
2. خیانت به دیگران، در حقیقت خیانت به خود است: کسی که به امانت یا حقوق دیگران خیانت می‌کند، در واقع به خودش ظلم کرده و آبرو و آخرت خود را تباه ساخته است.
3. ناخشنودی خدا از خیانت‌کاران: محبت خداوند شامل حال کسانی نمی‌شود که خیانت را پیشه خود ساخته‌اند و بر گناه اصرار دارند؛ این هشدار بزرگی است که انسان از این صفات زشت دوری کند.
4. پرهیز از دفاع از گناه‌کاران: دفاع از مجرمان و گناه‌کاران، نه تنها به آنان کمک نمی‌کند، بلکه باعث جسارت بیشتر آنان در گناه و ظلم می‌شود و جامعه را به فساد می‌کشاند.
5. توبه و بازگشت به خدا: اگر کسی دچار خیانت شد، نباید به دنبال توجیه و فرافکنی باشد؛ بلکه باید توبه کند و حق مردم را ادا نماید تا مشمول رحمت الهی گردد.