سوره نساء — آیه 108

معانی کلمات:

• یَسْتَخْفُونَ: پنهان می‌شوند و خود را از دید دیگران پوشیده می‌دارند.
• یُبَیِّتُونَ: در شب نقشه می‌کشند و تصمیم می‌گیرند (شب‌اندیشی می‌کنند).
• مُحِیطًا: احاطه کامل دارد، به همه چیز آگاه است و هیچ چیز از او پنهان نمی‌ماند.

تفسیر آیه:

این آیه شریفه در ادامه سرزنش کسانی است که مرتکب خیانت و گناه می‌شوند، اما تنها از دید مردم شرم دارند و از خداوند متعال حیا نمی‌کنند. آنان هنگام انجام کارهای زشت، از مردم پنهان می‌شوند تا کسی آنان را نبیند و رسوا نشوند، اما از خداوندی که همه‌جا حاضر و ناظر است، شرم نمی‌کنند و از او پنهان نمی‌مانند. خداوند متعال با علم کامل خود در همه حال با آنان است و حتی در دل شب که نقشه‌های ناپسند خود را طراحی می‌کنند و سخنانی را که مورد رضایت او نیست، پنهانی می‌بافند، بر آنان احاطه دارد و از تمام اعمال و گفتارشان آگاه است. هیچ کاری از آنان، چه در پنهان و چه در آشکار، از علم بی‌پایان خداوند پوشیده نیست و او به تمامی اعمالشان احاطه کامل دارد و سزای آنان را خواهد داد.

فواید و پیام‌های آیه:

1. حیا از خداوند: انسان مؤمن باید همواره به یاد باشد که خداوند او را می‌بیند و از او شرم کند؛ همان‌گونه که از مردم شرم می‌کند، بلکه بیشتر. این حیا، انسان را از گناه بازمی‌دارد و به تقوا دعوت می‌کند.
2. علم فراگیر الهی: هیچ عمل و گفتاری، حتی در پنهانی‌ترین لحظات شب، از خداوند پوشیده نیست. این باور، انسان را به مراقبت از خود و اصلاح اعمالش ترغیب می‌کند.
3. پرهیز از نفاق: مؤمن واقعی کسی است که ظاهر و باطنش یکسان باشد و در خلوت و جلوت، از خداوند پروا کند؛ نه آنکه تنها در برابر مردم خود را بی‌گناه نشان دهد و در پنهان مرتکب خطا شود.
4. امید به عدالت الهی: چون خداوند به همه اعمال آگاه است، هیچ ظلم و بی‌عدالتی‌ای بی‌پاسخ نمی‌ماند و این مایه دلگرمی مظلومان و هشدار برای ظالمان است.