સૂરા અન-નિસા — આયત 129

١) શબ્દોના અર્થ:

• تَسْتَطِيعُوا: તમે સામર્થ્ય ધરાવો, તમે કરી શકો.
• تَعْدِلُوا: ઇન્સાફ કરો, બરાબરી કરો.
• حَرَصْتُمْ: તમે જીદ કરી, ખૂબ કોશિશ કરી. "હિર્સ" એટલે ઇચ્છાની તીવ્રતા.
• فَلَا تَمِيلُوا: તો તમે ઝુકવું નહીં, ઢળી જવું નહીં.
• كُلَّ الْمَيْلِ: પૂરેપૂરું ઝુકવું, સંપૂર્ણ ઢળી જવું.
• فَتَذَرُوهَا: પછી તમે તેને છોડી દો, તેને એમ જ મૂકી દો.
• كَالْمُعَلَّقَةِ: જેમ કે લટકતી સ્ત્રી — જેને પતિ પણ નથી અને જે મુક્ત પણ નથી.
• وَإِن تُصْلِحُوا: જો તમે સુધારો કરો.
• وَتَتَّقُوا: અને અલ્લાહથી ડરો, બચો.
• غَفُورًا: ખૂબ માફ કરનાર.
• رَحِيمًا: ખૂબ દયાળુ.

٢) આયતની તફસીર:

હે પુરુષો! તમે ભલે કેટલી પણ કોશિશ કરો અને દિલથી ચાહો કે પત્નીઓ વચ્ચે પૂરો ઇન્સાફ કરીએ, પણ દિલના ઝુકાવ અને પ્રેમમાં સંપૂર્ણ બરાબરી કરવી તમારા બસની વાત નથી. કારણ કે દિલની લાગણી તમારા હાથમાં નથી હોતી. તેથી જ્યારે આવું થાય તો એવું ન કરો કે જે પત્ની તમને ગમતી નથી તેનાથી સંપૂર્ણ મોઢું ફેરવી લો — ન તો તેને હક આપો, ન તો છૂટાછેડા આપો. એવું ન કરો કે તે લટકતી રહી જાય — ન સાસરામાં સન્માન, ન પિયરમાં સ્વતંત્રતા. આવી સ્ત્રીની હાલત એવી થાય છે જેમ કે ન તો પરણાયેલી હોય, ન તો મુક્ત.

પરંતુ જો તમે પોતાના દિલને સુધારો, ઇન્સાફ કરવાની કોશિશ કરો, હકૂક અદા કરો અને અલ્લાહનો ડર રાખો — તો જાણી લો કે અલ્લાહ ખૂબ માફ કરનાર અને ખૂબ દયાળુ છે. દિલના ઝુકાવમાં જે કસૂર થઈ ગઈ હોય, તેને અલ્લાહ માફ કરી દે છે, જ્યારે બંદો સુધારો કરવાનો ઇરાદો રાખે અને તકવા અપનાવે.

٣) આયતમાંથી શીખ:

• ઇસ્લામ વાસ્તવિકતાને સ્વીકારે છે: દિલની લાગણી મનુષ્યના હાથમાં નથી, તેથી ઇસ્લામે એવી અપેક્ષા નથી રાખી જે અશક્ય હોય. આ ધર્મની સુંદરતા અને સહજતા છે.
• ઇન્સાફ એ ઇબાદત છે: પત્નીના હકૂક અદા કરવા, તેની સાથે સારો વ્યવહાર કરવો — આ બધું અલ્લાહના ડર સાથે જોડાયેલું છે. ઘરમાં ઇન્સાફ કરવો એ પણ દીનનો ભાગ છે.
• અલ્લાહ ગફૂર અને રહીમ છે: જો ભૂલ થઈ જાય, દિલ ઢળી જાય, પણ પછી બંદો સુધરે અને અલ્લાહથી ડરે — તો અલ્લાહ માફ કરનાર અને દયાળુ છે. આ આશા અને પ્રોત્સાહન છે.
• સ્ત્રીના અધિકારોની રક્ષા: ઇસ્લામે સ્ત્રીને લટકતી હાલતમાં છોડવાની મનાઈ કરી છે. આ દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ સ્ત્રીના સન્માન અને હકૂકની