Sure Nisâ — Ayet 129

Kelime Anlamları:

• Tıstâ'ûn: Güç yetirmek, yapabilmek.
• Ta'dil: Adaletle davranmak, eşit tutmak.
• Harastüm: Çok istemek, aşırı arzu etmek.
• Meyl: Kalbin bir tarafa eğilmesi, meyletme.
• Tezerûhâ: Onu (kadını) terk edersiniz, bırakırsınız.
• Mu'allaka: Askıda kalmış, ne evli ne boşanmış durumda olan kadın.
• Tuslihû: Islah etmek, düzeltmek, iyi hale getirmek.
• Tettekû: Allah'tan korkmak, sakınmak, takvalı olmak.

Tefsir:

Ey mümin erkekler! Bilin ki, birden fazla kadınla evli olanlarınız için, eşleriniz arasında kalbinizdeki sevgi ve meyil bakımından tam bir adalet sağlamanız asla mümkün olmayacaktır. Ne kadar uğraşsanız, ne kadar gayret gösterseniz, kalbinizin birine daha çok meyletmesini engelleyemezsiniz. Çünkü kalp, sizin tam kontrolünüzde olmayan bir duygu merkezidir. Bu, insanın yaratılışından gelen bir durumdur ve Allah Teâlâ bunu bilir.

İşte bu yüzden Allah size, gücünüzün yetmediği bu kalbî adaleti değil, elinden geleni yapmanızı emreder. Sakın kalbinizdeki bu doğal meyli bahane ederek, sevmediğiniz eşinize karşı tamamen yüz çevirmeyin, büsbütün ilgisiz kalmayın. Onu ne tam anlamıyla evli bir kadın gibi haklarından faydalandırın, ne de boşayıp serbest bırakın. Onu "askıda kalmış" bir duruma düşürmeyin. Bu, o kadının ne kocası var deyip haklarını alabildiği, ne de boşanmış olup başka bir hayat kurabildiği, zavallı ve mağdur bir durumda kalması demektir. Bu, hem ona zulüm, hem de Allah katında büyük bir vebaldir.

Ey iman edenler! Eğer içinizde geçmişte bu konuda bir kusur, bir eğrilik olduysa, hemen kendinizi düzeltin, adalete dönün. Eşlerinizin haklarını gözetin, onlara iyi davranın. Allah'tan korkun, O'nun emirlerine karşı gelmekten sakının. Bilin ki Allah Teâlâ, kullarına karşı çok bağışlayıcı ve çok merhametlidir. Samimi bir şekilde tövbe edip hatalarınızdan döndüğünüz takdirde, O sizi affeder ve rahmetiyle kuşatır.

Bu ayet, İslam'ın kadına verdiği değeri ve adalet anlayışının ne kadar ince ve derin olduğunu gösterir. Allah, gücümüzün yetmediği şeyleri değil, gücümüzün yettiği şeyleri sorumluluk olarak yükler. Önemli olan, kalbimizdeki duygulardan ziyade, davranışlarımızda ve muamelelerimizde adil olmaktır. Bu da bize gösteriyor ki, İslam dini, kadın-erkek herkesin hakkını koruyan, merhamet ve adalet üzerine kurulu yüce bir dindir. Bu emirlere uyanlar, hem dünyada huzurlu bir aile hayatı sürer, hem de ahirette Allah'ın affına ve rahmetine nail olurlar.