Nisa surəsi — Ayə 160

Kəlmələrin mənaları:

• فَبِظُلْمٍ – zülm etdiklərinə görə, haqsızlıq etdiklərinə görə.
• هَادُوا – yəhudi olanlar, yəhudiləşənlər.
• حَرَّمْنَا – haram etdik, qadağan etdik.
• طَيِّبَاتٍ – təmiz, gözəl və halal olan nemətlər, yeməklər.
• أُحِلَّتْ لَهُمْ – onlara halal edilmişdi, əvvəlcədən icazə verilmişdi.
• صَدِّهِمْ – onların mane olması, yoldan çevirməsi, özlərinin və başqalarının yoldan dönməsi.
• سَبِيلِ اللَّهِ – Allahın yolu, İslam dini, haqq yol.
• كَثِيرًا – çox, bir çox insanları.

Təfsir:

Ey insanlar! Bu ayədə Allah-Təala yəhudi millətinin üzərindəki lütfünü və onların etdiyi xəyanətləri bizə xəbər verir. Allah buyurur: "Onların zülmü, haqsızlığı və tüğyanı səbəbindən Biz onlara əvvəllər halal etdiyimiz bəzi təmiz və gözəl nemətləri haram etdik." Bu, onların etdikləri böyük günahların, Allahın əmrlərini pozmalarının, peyğəmbərlərə qarşı çıxmalarının və insanları haqq yoldan azdırmaqlarının bir cəzası idi.

Onlar nə etmişdilər? Onlar Allahla bağladıqları əhdi pozmuş, Allahın ayələrinə küfr etmiş, Məryəmə böhtan atmış və "Biz Məsihi öldürdük" demişdilər. Bütün bu zülmlərinə görə Allah onlara bəzi təmiz yeməkləri – dırnaqlı heyvanları, mal-qara və qoyunun piylərini haram etdi. Halbuki bu nemətlər əvvəllər onlara halal idi.

Bundan əlavə, onların cəzasının ikinci səbəbi isə "Allah yolundan çoxlu insanları döndərmələri" idi. Onlar təkcə özləri haqq yoldan çıxmamış, həm də başqalarını da İslamdan və haqq dindən uzaqlaşdırmağa çalışmışdılar. Onların bu pis əməli o qədər dərinləşmişdi ki, xeyirə mane olmaq onların xarakterinə çevrilmişdi.

Bu ayədən bizə böyük bir ibrət dərsi var: Allahın nemətləri qədrini bilməyən, Onun əmrlərinə asi olan və insanları haqq yoldan azdıran hər bir ümmət Allahın cəzasına düçar olar. Lakin Allah-Təala mərhəmətli və bağışlayandır. Kim tövbə edib doğru yola qayıtsa, Allah onun günahlarını bağışlayar və ona yenidən gözəl nemətlər bəxş edər.

Ey möminlər! Siz Allahın sizə bəxş etdiyi İslam nemətinin qədrini bilin, Onun əmrlərinə itaət edin və insanları haqq yola dəvət edin. Unutmayın ki, Allahın yolu ən doğru və ən gözəl yoldur. Bu yoldan dönənlər dünyada da, axirətdə də ziyana uğrayarlar. Allah bizi haqq yoldan ayırmasın və bizləri özünə itaət edən qullarından etsin!