نساء سۈرىسى — ئايەت 160

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• هَادُوا: يەھۇدىي بولغانلار، يەھۇدىي دىنىغا كىرگەنلەر.
• طَيِّبَاتٍ: پاك-ھالال، ياخشى ۋە لەززەتلىك نەرسىلەر، بۇ يەردە ھالال بولغان يېمەكلىكلەرنى كۆرسىتىدۇ.
• أُحِلَّتْ لَهُمْ: ئۇلارغا ھالال قىلىنغان ئىدى.
• صَدِّهِمْ: ئۇلارنىڭ توسقانلىقى، چەكلىگەنلىكى.
• سَبِيلِ اللَّهِ: ئاللاھنىڭ يولى، يەنى ئىسلام دىنى.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە يەھۇدىيلارغا بەرگەن جازاسىنىڭ سەۋەبىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئېغىر گۇناھلارنى قىلغانلىقى — ئەھدىنى بۇزغانلىقى، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغانلىقى، مەريەمگە تۆھمەت قىلغانلىقى ۋە ئىسا ئەلەيھىسسالامنى ئۆلتۈردۇق دەپ يالغان سۆزلىگەنلىكى — سەۋەبىدىن، ئاللاھ ئۇلارغا ئەسلىدە ھالال بولغان بەزى پاك ۋە ياخشى يېمەكلىكلەرنى ھارام قىلدى. مەسىلەن، تىرناقلىق ھايۋانلارنىڭ ھەممىسى، كالا ۋە قويلارنىڭ ياغلىرى (ئۇمۇرتقا ۋە ئىچكى ئەزالارغا چاپلاشقان ياغلاردىن باشقا) ئۇلارغا ھارام قىلىندى. يەنە بىر سەۋەب شۇكى، ئۇلار ئۆزلىرىنى ۋە باشقىلارنى ئاللاھنىڭ دىنىدىن توسۇپ، كىشىلەرنى ئىسلامغا كىرىشتىن چەكلەپ، ھەقىقەت يولىدىن يىراقلاشتۇردى. ئۇلارنىڭ بۇ قىلمىشى ئادەت بولۇپ قالغان ئىدى.

3) بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ئادالەتلىك ۋە ھېكمەتلىك زاتتۇر؛ ئۇ گۇناھقا گۇناھسىز جازا بەرمەيدۇ، ئەمما ئېغىر گۇناھ ۋە زۇلۇم قىلغانلارغا دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە جازا بېرىدۇ.
• دىنىي بۇرمىلاش ۋە كىشىلەرنى ھەقىقەت يولىدىن توسۇش ئېغىر گۇناھتۇر؛ بۇنداق قىلمىشلار ئاللاھنىڭ غەزىپىگە ۋە بەرىكەتنىڭ كېتىشىگە سەۋەب بولىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى پاك ۋە ھالال نەرسىلەردىن بەھرىمەن بولۇشقا چاقىرىدۇ؛ ھارام قىلىنغان نەرسىلەرنىڭ كۆپىنچىسى گۇناھ ۋە زۇلۇمنىڭ ئاقىۋىتىدۇر.
• ئاللاھنىڭ يولىغا دەۋەت قىلىش ۋە كىشىلەرنى ياخشىلىققا يېتەكلەش ھەر بىر مۇسۇلماننىڭ بۇرچىدۇر؛ توسقۇنلۇق قىلىش ئەمەس، بەلكى ياردەم قىلىش ۋە يېتەكلەش ئەڭ ياخشى ئەمەلدۇر.
• بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ بەرگەن نېئمەتلىرىنىڭ قەدرىنى بىلىش ۋە شۈكرى قىلىش لازىم؛ گۇناھ ۋە زۇلۇم بەرىكەتنىڭ كېتىشىگە سەۋەب بولىدۇ.